Periods During Sawan Vrat : ਸਾਵਣ ਦਾ ਮਹੀਨਾ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਸਾਵਣ ਸੋਮਵਾਰ ਦਾ ਵਰਤ ਅਤੇ ‘ਸੋਲ੍ਹਾ ਸੋਮਵਾਰ’ (ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਸੋਮਵਾਰ) ਦਾ ਵਰਤ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇੱਕ ਆਮ ਸਵਾਲ ਉੱਠਦਾ ਹੈ: ਜੇਕਰ ਮਾਹਵਾਰੀ ਸਾਵਣ ਸੋਮਵਾਰ ਜਾਂ ਸੋਲ੍ਹਾਂ-ਸੋਮਵਾਰ ਦੇ ਵਰਤ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੀ ਵਰਤ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੀ ਕਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕੀ ਮਾਹਵਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਵਰਤ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
2026 ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਾਵਣ ਸੋਮਵਾਰ ਦਾ ਵਰਤ 2 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਮਾਹਵਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਸਾਵਣ ਸੋਮਵਾਰ ਜਾਂ ਸੋਲ੍ਹਾਂ-ਸੋਮਵਾਰ ਦਾ ਵਰਤ ਰੱਖਣਾ ਉਚਿਤ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਔਰਤ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਾਵਣ ਸੋਮਵਾਰ ਜਾਂ ਸੋਲ੍ਹਾਂ-ਸੋਮਵਾਰ ਦਾ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਦਾ ਪ੍ਰਣ ਲਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਾਹਵਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਵੀ ਵਰਤ ਜਾਰੀ ਰੱਖ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ, ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਜਾਂ ਸਿੱਧੀ ਰਸਮੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਭਗਤੀ ਦਾ ਮਹੱਤਵ
ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਾਹਵਾਰੀ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ। ਸ਼ਾਸਤਰ ਬਾਹਰੀ ਰਸਮਾਂ ਨਾਲੋਂ ਸੱਚੀ ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਹੱਤਵ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਮਨਤ ਵਰਤ ਨੂੰ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਛੱਡਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ।
ਮਾਹਵਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਪੂਜਾ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ?
ਜੇਕਰ ਮਾਹਵਾਰੀ ਕਾਰਨ ਮੰਦਰ ਜਾਣਾ ਜਾਂ ਜਲਭਿਸ਼ੇਕ (ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ) ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਤਾਂ ਘਰ ਬੈਠ ਕੇ ‘ਓਮ ਨਮਹ ਸ਼ਿਵਾਏ’ ਮੰਤਰ ਦਾ ਜਾਪ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਸ਼ਿਵ ਚਾਲੀਸਾ ਜਾਂ ਸ਼ਿਵ ਸਤੂਤੀ ਦਾ ਪਾਠ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਮੈਂਬਰ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਾ ਸਮੱਗਰੀ ਭੇਟ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਯਾਦ ਕਰਨਾ, ਮੰਤਰਾਂ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਲਗਾਉਣਾ ਵੀ ਪੂਜਾ ਦੇ ਰੂਪ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ
ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਮਾਹਵਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਸਾਵਣ ਸੋਮਵਾਰ ਜਾਂ ਸੋਲ੍ਹਾਂ-ਸੋਮਵਾਰ ਦਾ ਵਰਤ ਰੱਖ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਧਿਆਨ ਮਾਨਸਿਕ ਪੂਜਾ ‘ਤੇ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪੂਜਾ ਸਮੱਗਰੀ, ਮੂਰਤੀਆਂ ਜਾਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਤੋਂ ਬਚੋ ; ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਦੂਰੀ ‘ਤੇ ਬੈਠੋ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰੋ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜੇਕਰ ਗੰਭੀਰ ਸਰੀਰਕ ਬੇਅਰਾਮੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇਣਾ ਉਚਿਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
