ਨੈਸ਼ਨਲ ਡੈਸਕ : ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਵਧ ਰਹੇ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਵਿੱਚ ਆ ਰਹੀਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਾਮ ਤੇਲ ਦੀ ਕਮੀ ਦਾ ਖਤਰਾ ਮੰਡਰਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੇ ਸੰਕਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁਣ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਤੇਲ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ‘ਤੇ ਵੀ ਇਸਦਾ ਅਸਰ ਪੈਣ ਲੱਗਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਵਰਤੋਂ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵੱਧ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਆਯਾਤ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ
ਭਾਰਤ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਪਾਮ ਤੇਲ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਆਯਾਤਕ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਹਰ ਸਾਲ ਲਗਭਗ 9.5 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਪਾਮ ਤੇਲ ਦੀ ਖਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦਨ 4 ਲੱਖ ਟਨ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਲੋੜ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਮੰਗਵਾਉਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਤੋਂ ਪਾਮ ਤੇਲ ਆਯਾਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਵੱਲੋਂ ਨਿਰਯਾਤ ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਦੇ ਸੰਕੇਤਾਂ ਨੇ ਚਿੰਤਾ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ‘ਤੇ ਜਿਓਪਾਲਿਟਿਕਲ ਅਸਰ
ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਵਿੱਚ ਅਸਥਿਰਤਾ ਨੇ ਗਲੋਬਲ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧਾਇਆ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਪਾਮ ਤੇਲ ਸਿੱਧਾ ਉਸ ਰਸਤੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ, ਪਰ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ਦੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਕਾਰਨ ਲਾਜਿਸਟਿਕਸ ਅਤੇ ਕੀਮਤਾਂ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਾਮ ਤੇਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਤੇਲ ਦਾ ਲਗਭਗ 40% ਪਾਮ ਤੇਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਇਸਦੀ ਘੱਟ ਕੀਮਤ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ।
ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਅਸਰ
ਪਾਮ ਤੇਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ:
ਚਿਪਸ, ਨਮਕੀਨ, ਭੁਜੀਆ, ਸਮੋਸੇ
ਬਿਸਕੁਟ, ਕੇਕ, ਪੇਸਟਰੀ
ਇੰਸਟੈਂਟ ਨੂਡਲਜ਼, ਚਾਕਲੇਟ, ਆਈਸਕ੍ਰੀਮ
ਸਾਸ, ਗ੍ਰੇਵੀ, ਬਰੈੱਡ, ਪੀਜ਼ਾ
ਖਾਣੇ ਦੇ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ 70% ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਾਮ ਤੇਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਣ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ‘ਤੇ ਪਵੇਗਾ।
ਸਿਰਫ਼ ਖਾਣੇ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ
ਪਾਮ ਤੇਲ ਸਿਰਫ਼ ਰਸੋਈ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ:
ਸਾਬਣ, ਸ਼ੈਂਪੂ, ਬਾਡੀ ਵਾਸ਼
ਕ੍ਰੀਮ, ਲੋਸ਼ਨ, ਲਿਪਸਟਿਕ
ਟੂਥਪੇਸਟ, ਡਿਟਰਜੈਂਟ
ਪੇਂਟ ਅਤੇ ਹੋਰ ਉਦਯੋਗਿਕ ਉਤਪਾਦ
ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਪਾਮ ਤੇਲ ਮਹਿੰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਦਿਨਚਰਿਆ ਦੀਆਂ ਕਈ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਸਤਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਵਧੀ ਵਰਤੋਂ
ਪਾਮ ਤੇਲ ਹੋਰ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਤੇਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਸਸਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਲਗਭਗ ₹125 ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੋਰ ਤੇਲ ₹150-₹175 ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ। ਇਸੀ ਕਾਰਨ ਇਹ ਆਮ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪਸੰਦ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਕੀਮਤਾਂ ‘ਤੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਅਸਰ
ਜੇ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ:
ਖਾਣੇ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ
ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਅਤੇ ਸਟ੍ਰੀਟ ਫੂਡ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਣਗੀਆਂ
ਸਾਬਣ ਅਤੇ ਸ਼ੈਂਪੂ ਵਰਗੇ ਉਤਪਾਦ ਮਹਿੰਗੇ ਹੋਣਗੇ
ਪਾਮ ਤੇਲ ਦੀ ਸੰਭਾਵਿਤ ਕਮੀ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਖਾਦ ਸੰਕਟ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ‘ਤੇ ਡੂੰਘਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਆਯਾਤ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਕਦਮ ਨਾ ਚੁੱਕੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਾ ਦਬਾਅ ਹੋਰ ਵੱਧ ਸਕਦਾ ਹੈ।