ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ (ਦੈਨਿਕ ਸਵੇਰਾ): ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਖਰੀਦ-ਫਰੋਖਤ ਕਾਨੂੰਨ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨਾਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਤਸਕਰੀ ਦਾ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਜਾਲ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਪੈਸੇ ਜਾਂ ਲਾਲਚ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਸ ਕਾਲੇ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ 2025 ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨੇ ਇਹ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕੁਝ ਅੰਗਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮੈਡੀਕਲ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੱਧਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਦਿਲਚਸਪ ਹੈ ਕਿ ਕਿਹੜਾ ਅੰਗ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਿੰਗਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਲਾਗਤ ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਕਿਉਂ ਹੈ।
2025 ਦੀ ਮਿਲੀਮੈਨ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਿੰਗਾ ਟ੍ਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਡਬਲ ਲੰਗਸ ਹੈ। ਸਰਜਰੀ, ਦਵਾਈਆਂ, ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਸਮੇਤ ਇਸਦੀ ਕੁੱਲ ਲਾਗਤ ਲਗਭਗ $2.34 ਮਿਲੀਅਨ (₹2.34 ਕਰੋੜ) ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਾਰਟ ਟ੍ਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਦਾ ਨੰਬਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਲਾਗਤ ਲਗਭਗ ₹1.91 ਕਰੋੜ ਹੈ। ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਲੰਗਸ, ਅੰਤੜੀ, ਬੋਨ ਮੈਰੋ ਅਤੇ ਲਿਵਰ ਟ੍ਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਵੀ ਇੱਕ ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਲਾਗਤ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਅੰਕੜੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮੈਡੀਕਲ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਅਸਲ ਖਰਚਾ-ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੀਆਂ ਫੀਸਾਂ, ਆਈਸੀਯੂ, ਦਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ—ਇਸਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਮਹਿੰਗਾ ਬਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਮ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੈ।
ਰਾਜਸਥਾਨ: ਚਲਦੇ ਵਿਹਾਅ ‘ਚ ਉਡਿਆ ਟੇਂਟ, ਔਰਤਾਂ ਤੇ ਬੱਚੇ ਪਾਈਪਾਂ ਨੂੰ ਜਾ ਵੱਜੇ ਕਈ ਜਖ਼ਮੀ
ਲੰਗਸ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਿੰਗੇ ਕਿਉਂ?
ਡਬਲ ਲੰਗਸ ਟ੍ਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਸਭ ਤੋਂ ਜਟਿਲ ਸਰਜਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਫੇਫੜਿਆਂ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਫਿੱਟ ਕਰਨਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਰੱਖਣਾ ਅਤੇ ਰਿਜੈਕਸ਼ਨ ਦੇ ਖਤਰੇ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦਿਲ ਦਾ ਟ੍ਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਲਗਭਗ ਅਸੰਭਵ ਹਨ।
ਪਰ ਅਸਲ ਚੌਕਾਉਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਤਦ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਬਲੈਕ ਮਾਰਕੀਟ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਤਸਕਰੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਧੰਦਾ $840 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ $1.7 ਬਿਲੀਅਨ ਸਾਲਾਨਾ ਕਮਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਸਕਰੀ ਕਿਡਨੀ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਬਲੈਕ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਖਰੀਦਦਾਰ $50,000 ਤੋਂ $120,000 ਤੱਕ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਇਸਦਾ ਸਿਰਫ਼ 5–10% ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਬਾਕੀ ਸਾਰਾ ਪੈਸਾ ਦਲਾਲਾਂ ਅਤੇ ਮਾਫੀਆ ਦੇ ਹੱਥ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਜਿਗਰ, ਦਿਲ ਅਤੇ ਲੰਗਸ ਵੀ ਇਸ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਜਾਲ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ। ਗਰੀਬ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ਜਾਂ ਪੈਸੇ ਦਾ ਲਾਲਚ ਦੇ ਕੇ ਅੰਗ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਵੀ।
USA NEWS : ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਫੂਡ ਸਟੋਰ ‘ਚ ਲੱਗੀ ਭਿਆਨਕ ਅੱਗ ; ਸਟੋਰ ਮਾਲਕ ਸਮੇਤ ਦੋ ਭਾਰਤੀ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਮੌਤ
ਧੰਦਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲ ਰਿਹਾ ਹੈ
ਭਾਰਤ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਨੇਪਾਲ ਅਤੇ ਚੀਨ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ ਇਸ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਪਾਰ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਗਏ ਹਨ। ਕੁਝ ਖੇਤਰ ਤਾਂ “ਗੁਰਦੇ ਦੀਆਂ ਘਾਟੀਆਂ” ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਬਦਨਾਮ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਗਰੀਬ ਲੋਕ ਮਜਬੂਰੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਅੰਗ ਵੇਚਦੇ ਹਨ। ਦਲਾਲ ਅਮੀਰ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਗਰੀਬ ਦਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਫਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਸਰਜਰੀਆਂ ਅਕਸਰ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਲੀਨਿਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਦਾਨੀ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬਿਮਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਦਲਾਲ ਗਾਇਬ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਅੰਗ ਤਾਂ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ, ਰਿਜੈਕਸ਼ਨ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ ਖਤਰਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਹਰ ਸਾਲ ਲਗਭਗ 12,000 ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਟ੍ਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਕੁੱਲ ਟ੍ਰਾਂਸਪਲਾਂਟਾਂ ਦਾ 10% ਹਨ। ਅਸਲ ਗਿਣਤੀ ਇਸ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਧ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ। WHO ਅਤੇ ਹੋਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਗਠਨ ਇਸਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਤਸਕਰੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਸਖ਼ਤ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਏ ਹਨ, ਪਰ ਗਰੀਬੀ ਅਤੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਕਾਰਨ ਇਹ ਧੰਦਾ ਰੁਕਣ ਦਾ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ।
ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨੀ ਟ੍ਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਲਈ ਉਡੀਕ ਸੂਚੀ ਬਹੁਤ ਲੰਬੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮਰੀਜ਼ ਅੰਗ ਨਾ ਮਿਲਣ ਕਾਰਨ ਹਰ ਸਾਲ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹੀ ਘਾਟ ਕਾਲੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਮੌਕਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਅਮੀਰ ਲੋਕ ਵਿਦੇਸ਼ ਜਾ ਕੇ ਜਾਂ ਦਲਾਲਾਂ ਰਾਹੀਂ ਅੰਗ ਖਰੀਦਦੇ ਹਨ।