ਜੰਲਧਰ: ਰਾਗ ਸੋਰਠ – ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ – ਅੰਗ 616
ਅੱਜ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਸਾਨੂੰ ਆਤਮਕ ਅਗਿਆਨਤਾ, ਮਾਇਆ ਦੇ ਮੋਹ ਅਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਬਾਰੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਸਾਨੂੰ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਮਾਇਆ ਦੀ ਚਮਕ-ਧਮਕ ਵਿੱਚ ਫਸ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਅਸਲ ਦਾਤਾ – ਵਾਹਿਗੁਰੂ – ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ। ਇਹ ਭੁੱਲਣਾ ਸਿਰਫ ਇਕ ਆਮ ਗਲਤੀ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਇਹ ਸਾਡੀ ਆਤਮਕ ਮੌਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
“ਮਾਇਆ ਮੋਹ ਅੰਧਾ ਹੋਆ ਪ੍ਰਭੁ ਦਾਤਾ ਨ ਜਾਣੈ”
ਇਸ ਪੰਕਤੀ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਾਇਆ ਦੇ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਫਸ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਅੰਧਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਜੋ ਕਿ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਧਨ, ਰੁਤਬਾ, ਸਰੀਰਕ ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੰਸਾਰਿਕ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਪਿੱਛੇ ਦੌੜਦੇ ਹਾਂ ਪਰ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਅਸਥਾਈ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਇਆ ਸਾਨੂੰ ਅਸਲ ਸੱਚ ਤੋਂ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਮੌਸਮ ਲਵੇਗਾ ਨਵਾਂ ਰੁਖ: ਪੰਜਾਬ ‘ਚ ਮੁੜ ਛਮ-ਛਮ ਦੀ ਉਮੀਦ
“ਤਨੁ ਮਨੁ ਧਨੁ ਸਭੁ ਸਵਾਰਿਆ ਅਪੁਨਾ ਕਰਿ ਮਾਨੈ”
ਇੱਥੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ, ਮਨ ਅਤੇ ਧਨ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਆਪਣਾ ਮੰਨ ਕੇ ਅਹੰਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਹੰਕਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਯਾਦ ਤੋਂ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਹਾਸਲ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਪਰ ਅਸੀਂ ਇਹ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ।
“ਮਨਿ ਮੈਲੁ ਬਹੁਤੁ ਲੋਭੁ ਲਾਲਚੁ ਕਰਮ ਕਮਾਵੈ ਪਾਪੀ”
ਇਸ ਪੰਕਤੀ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਮੈਲ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ – ਲੋਭ, ਲਾਲਚ, ਕਾਮਨਾ – ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਪੀ ਬਣਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਮੈਲ ਸਾਫ ਕਰਨ ਲਈ ਸਿਮਰਨ, ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਦ ਤੱਕ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸਾਫ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਤਦ ਤੱਕ ਅਸੀਂ ਆਤਮਕ ਤੌਰ ਤੇ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਵਧ ਸਕਦੇ।
“ਕਈ ਜਨਮ ਭ੍ਰਮਿਆ ਬਿਲਲਾਤਾ ਅਹੰਕਾਰਿ ਗੁਬਾਰਿ”
ਇੱਥੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਸੀਂ ਅਨੇਕ ਜਨਮਾਂ ਤੋਂ ਭਟਕ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਕਲਪ ਰਹੇ ਹਾਂ ਪਰ ਅਸੀਂ ਅਹੰਕਾਰ ਦੀ ਕਾਲਖ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਹੋਏ ਹਾਂ। ਇਹ ਅਹੰਕਾਰ ਸਾਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਰਾਹੀਂ ਵੱਖ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਤੱਕ ਅਸੀਂ ਅਹੰਕਾਰ ਛੱਡ ਕੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ, ਤਦ ਤੱਕ ਇਹ ਭਟਕਣਾ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗੀ।
“ਕਰਮਿ ਮਿਲੈ ਨਿਧਾਨੁ ਨਾਨਕ ਸਚੁ ਵਾਪਾਰੁ”
ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ਦੀ ਰਾਹੀਂ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸੱਚਾ ਵਪਾਰ – ਆਤਮਕ ਜੀਵਨ – ਉਹੀ ਹੈ ਜੋ ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਅਸੀਂ ਸੇਵਾ ਕਰੀਏ, ਸਿਮਰਨ ਕਰੀਏ, ਗੁਰਬਾਣੀ ਪੜੀਏ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਜੀਵਨ ਜੀਈਏ ਤਾਂ ਹੀ ਅਸੀਂ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਅਸਲ ਖਜ਼ਾਨਾ – ਆਤਮਕ ਅਮਨ – ਹਾਸਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।
ਮਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ 2025 ਦੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸ਼ੁਰੂਆਤ
ਆਤਮਕ ਸਿੱਖਿਆ:
ਇਸ ਹੁਕਮਨਾਮੇ ਦੀ ਰਾਹੀਂ ਸਾਨੂੰ ਕੁਝ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਿੱਖਿਆ ਮਿਲਦੀ ਹੈ:
- ਮਾਇਆ: ਇਹ ਸਿਰਫ ਇਕ ਜ਼ਰੀਆ ਹੈ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਇਹ ਮਕਸਦ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਆਤਮਕ ਜੀਵਨ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਇਆ ਦੀ ਪਿੱਛੇ ਦੌੜਣ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਅਸਲ ਸੱਚ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ।
- ਅਹੰਕਾਰ: ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਰੋਗ ਹੈ। ਅਹੰਕਾਰ ਸਾਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਯਾਦ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਤੱਕ ਅਸੀਂ ਅਹੰਕਾਰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੇ, ਤਦ ਤੱਕ ਅਸੀਂ ਆਤਮਕ ਤੌਰ ਤੇ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਵਧ ਸਕਦੇ।
- ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਸਿਮਰਨ: ਇਹੀ ਰਸਤਾ ਹੈ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾ ਕੇ ਆਤਮਕ ਅਮਨ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਨਾਲ ਹੀ ਅਸੀਂ ਸੱਚਾ ਸੁਖ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।
ਸੰਗਤ ਲਈ ਅਰਦਾਸ:
ਹੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ! ਸਾਨੂੰ ਮਾਇਆ ਦੇ ਮੋਹ ਅਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਬਚਾ। ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲੈ ਤਾਂ ਜੋ ਅਸੀਂ ਸੱਚਾ ਵਪਾਰ ਕਰ ਸਕੀਏ – ਤੇਰਾ ਨਾਮ ਜਪ ਕੇ ਤੇਰੀ ਸੇਵਾ ਕਰ ਕੇ। ਸਾਨੂੰ ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਦੇ ਤਾਂ ਜੋ ਅਸੀਂ ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਆਤਮਕ ਅਮਨ ਹਾਸਲ ਕਰ ਸਕੀਏ।