ਇੰਟਰਨੈਸਨਲ ਨਿਊਜ਼ : ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਵਧਦੇ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਸੰਕਟ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ, ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ Benjamin Netanyahu ਨੇ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਵ ਊਰਜਾ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਹੁਣ Strait of Hormuz ‘ਤੇ ਆਪਣੀ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ
Strait of Hormuz ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜਿੱਥੋਂ ਲਗਭਗ 20% ਗਲੋਬਲ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਗੁਜ਼ਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਜਲਡਮਰੂ Iran, Saudi Arabia, United Arab Emirates ਅਤੇ Oman ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸਥਿਤੀ ਇਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ: ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਬਾਈਪਾਸ
Benjamin Netanyahu ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਹੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਤੇਲ ਅਤੇ ਗੈਸ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤੇ ਦੀ ਬਜਾਏ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪਾਈਪਲਾਈਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਯੋਜਨਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਤੇਲ Saudi Arabia ਰਾਹੀਂ ਲਾਲ ਸਾਗਰ ਅਤੇ ਫਿਰ ਭੂਮੱਧ ਸਾਗਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ Iran ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਬਾਈਪਾਸ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇਗਾ।
ਰਣਨੀਤਕ ਮਕਸਦ: ਈਰਾਨ ਦੀ ਪਕੜ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਨੀ
ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮਕਸਦ Iran ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣਾ ਹੈ। ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ‘ਤੇ ਇਸਦੀ ਪਕੜ ਇਸਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਊਰਜਾ ਸਪਲਾਈ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਉਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਰਾਹੀਂ ਨਵਾਂ ਰਸਤਾ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਤਾਕਤ ਕਾਫੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਚੁਣੌਤੀਆਂ: ਰਾਜਨੀਤੀ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਖਰਚਾ
ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਜਿੰਨੀ ਵੱਡੀ ਹੈ, ਓਨੀ ਹੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਵੀ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ Saudi Arabia ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਪੂਰਾ ਰਸਤਾ ਇਸਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਅਰਬ ਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਰੁਕਾਵਟ ਹਨ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਅਰਬਾਂ ਡਾਲਰ ਦੀ ਲਾਗਤ ਆਵੇਗੀ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਰਹੇਗੀ।
ਈਰਾਨ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ: ਹੋਰਮੁਜ਼ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਬਣਾਉਣਾ
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, Iran ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ‘ਤੇ ਆਪਣੀ ਪਕੜ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਉਹ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਟੋਲ ਲਗਾਉਣ, ਕੁਝ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਸੀਮਤ ਕਰਨ ਵਰਗੇ ਕਦਮ ਚੁੱਕ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਸਨੂੰ ਰਣਨੀਤਕ ਹਥਿਆਰ ਵਜੋਂ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਕੀ ਬਦਲੇਗਾ?
ਜੇਕਰ ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਸਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਵਿਸ਼ਵ ਊਰਜਾ ਨਕਸ਼ਾ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਨੈੱਟਵਰਕ ਵਧੇਰੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋ ਜਾਣਗੇ, ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸਥਿਰਤਾ ਘੱਟ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ Saudi Arabia ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਧੇਗੀ ਅਤੇ Iran ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਘਟ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸੰਕਟ ਸਿਰਫ਼ ਜੰਗ ਜਾਂ ਤਣਾਅ ਦਾ ਮਸਲਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਭੂਗੋਲ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਮਾਮਲਾ ਹੈ। Benjamin Netanyahu ਦਾ ਇਹ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਇਸ ਭੂਗੋਲ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਕਾਮਯਾਬ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਈ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸੰਬੰਧੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ, ਪਰ ਜੇ ਇਹ ਸਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ 21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਊਰਜਾ ਬਦਲਾਅ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।