
ਹੁਕਮਨਾਮਾ: ਗੁਜਰੀ ਮਹਲਾ ੪ ॥ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਦੇ ਦਿਓ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਲੈ ਆਓ। ਮੈਂ ਦਿਨ ਰਾਤ ਰਾਮ ਦਾ ਨਾਮ ਜਪਦਾ ਰਹਾਂਗਾ। ਹਰੀ ਸਾਰੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ, ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਖਜ਼ਾਨਾ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਜਪ ਕੇ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਭੁੱਖ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ॥੧॥ ॥ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ, ਮੇਰਾ ਦੋਸਤ ਅਤੇ ਭਰਾ। ਗੁਰਮਤਿ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੈਂ ਰਾਮ ਦੇ ਨਾਮ ਦੀ ਉਸਤਤ ਗਾਈ, ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਦਰਗਾਹ ਤੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ॥੧॥ ॥ ਤੂੰ ਦਾਤਾ ਹੈਂ, ਪ੍ਰਭੂ, ਆਪਣੀ ਰਹਿਮਤ ਨਾਲ ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਫੜ ਲਿਆ ਹੈ। ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਹਰੀ ਦੁਆਰਾ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਮੈਂ ਸੱਚੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਰਪਣ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ॥੨॥ ॥ ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ, ਸਾਰੇ ਨਾਮ ਵਿਅਰਥ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਨਾਮ ਬਿਨਾ ਰਸ ਕਸ ਦੁਖੁ ਖਾਵੈ ਮੁਹੁਕੁ ਫੇਕਾ ਥੁਕ ਥੁਕ ਮੁਖਿ ਪਾਈ ॥੩॥ ॥ ਜੋ ਹਰਿ ਹਰਿ ਪ੍ਰਭ ਹਰਿ ਹਰਿ ਸਰਣਾ ਤਿੰਨ ਦਰਗਾਹ ਹਰਿ ਹਰੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਧੰਨੁ ਧੰਨੁ ਸਾਬਾਸੀ ਕਹਿ ਪ੍ਰਭੁ ਜਾਨ ਕਉ ਜਨ ਨਾਨਕ ਮੇਲਿ ਲਏ ਗਲੀ ਲਾਈ ॥4ll4ll॥
ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਅਰਥ: ਹੇ ਮੇਰੇ ਮਨ! ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਨਾਮ ਮੇਰਾ ਮਿੱਤਰ ਹੈ, ਮੇਰਾ ਭਰਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਦੀ ਬਖਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਉਸਤਤ ਵਿੱਚ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦਾ ਹਾਂ। ਆਖਰੀ ਸਮੇਂ, ਕੇਵਲ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਨਾਮ ਹੀ ਮਦਦਗਾਰ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਕੇਵਲ ਨਾਮ ਹੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। 1. ਰਹਾਉ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਮੇਰੇ ਤੇ ਦਇਆ ਕਰੋ, ਮੇਰਾ ਮਨ (ਆਪਣੇ ਚਰਨਾਂ ਨਾਲ) ਜੋੜੀ ਰੱਖੋ, ਮੈਨੂੰ ਹਰ ਸਮੇਂ ਤੁਹਾਡਾ ਨਾਮ ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਦਿਓ। ਹੇ ਮੇਰੇ ਮਨ! ਸਾਰੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ, ਸਾਰੇ ਖਜ਼ਾਨੇ ਉਸ ਪਰਮਾਤਮਾ ਕੋਲ ਹੀ ਹਨ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਮ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ (ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ), ਸਾਰੀ ਭੁੱਖ (ਮਾਇਆ ਦੀ) ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 1.
ਹੇ ਹਰੀ! ਤੂੰ ਆਪ ਹੀ ਸਾਰੀਆਂ ਦਾਤਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਆਪ ਹੀ (ਸਭਨਾਂ ਦਾ) ਮਾਲਕ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਸਭਨਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਆਪ ਹੀ ਦਇਆ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭਗਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਹੇ ਭਰਾ! ਪਰਮਾਤਮਾ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਹੈ। ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਸਤਿਗੁਰੂ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਕੇ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। 2. ਹੇ ਭਰਾ! ਮਾਨਸ ਜਨਮ ਬਹੁਤ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਨਾਮ (ਮਾਨਸ ਜਨਮ) ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਇਹ ਨਿੰਦਾ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨਾਮ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਇਹ ਵਿਅਰਥ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਨਾਮ ਭੁੱਲ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਖਾਂਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਸਿਰਫ਼ ਦੁੱਖ ਸਹਾਰਦਾ ਹੈ, ਬੇਸੁਆਦ ਗੱਲਾਂ ਬੋਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਦੁਨੀਆਂ ਸਿਰਫ਼ ਉਸਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। 3. ਹੇ ਭਰਾ! ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿੱਚ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਨਾਨਕ! ਪਰਮਾਤਮਾ ਆਪਣੇ ਸੇਵਕ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ‘ਧੰਨ, ਧੰਨ’, ‘ਸ਼ਾਬਾਸ਼’ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਸੇਵਕ ਨੂੰ ਜੱਫੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ । 4.4.
मेष: दिन शुभ रहेगा...