Hanuman Chalisa Niyam : ਜੇਠ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਛੇਵਾਂ ‘ਬੜਾ ਮੰਗਲ’ 9 ਜੂਨ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਦਿਨ ਬਜਰੰਗਬਲੀ (ਹਨੂੰਮਾਨ) ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਫਲਦਾਇਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਠ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਮੰਗਲਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ‘ਬੜਾ ਮੰਗਲ’ ਜਾਂ ‘ਬੁੱਧਵਾ ਮੰਗਲ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦਿਨ ਭਗਵਾਨ ਹਨੂੰਮਾਨ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਸਨ ; ਇਸ ਲਈ, ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ‘ਬੜਾ ਮੰਗਲ’ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰਕਾਂਡ ਅਤੇ ਹਨੂੰਮਾਨ ਚਾਲੀਸਾ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਨ ਨਾਲ ਭਗਵਾਨ ਹਨੂੰਮਾਨ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਹਨੂੰਮਾਨ ਚਾਲੀਸਾ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਕੁਝ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਪੂਰਾ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਾਠ ਦੌਰਾਨ ਖਾਸ ਗਲਤੀਆਂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਲਾਭ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ‘ਬੜਾ ਮੰਗਲ’ ‘ਤੇ ਹਨੂੰਮਾਨ ਚਾਲੀਸਾ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਨੁਕਤੇ ਇਹ ਹਨ।
ਹਨੂੰਮਾਨ ਚਾਲੀਸਾ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਬਚਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ
- ਹਨੂੰਮਾਨ ਚਾਲੀਸਾ ਦਾ ਪਾਠ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਾਫ਼ ਚਟਾਈ ਜਾਂ ਆਸਣ ‘ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਬਿਸਤਰੇ ‘ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਜਾਂ ਸਿੱਧੇ ਫਰਸ਼ ‘ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਕਦੇ ਵੀ ਇਸਦਾ ਪਾਠ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
- ਹਨੂੰਮਾਨ ਚਾਲੀਸਾ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਤੇਲ ਜਾਂ ਸ਼ੁੱਧ ਘਿਓ (ਸਪੱਸ਼ਟ ਮੱਖਣ) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਦੀਵਾ ਜਗਾਓ। ਭਗਵਾਨ ਹਨੂੰਮਾਨ ਨੂੰ ਬੁੰਦੀ ਜਾਂ ਬੇਸਨ (ਛੋਲੇ ਦਾ ਆਟਾ) ਲੱਡੂ ਚੜ੍ਹਾਓ। ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਓ ਕਿ ਤੁਲਸੀ (ਪਵਿੱਤਰ ਤੁਲਸੀ) ਦੇ ਪੱਤੇ ਭੇਟ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਰਸਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ; ਭਗਵਾਨ ਹਨੂੰਮਾਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਭੇਟ ਤੁਲਸੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸੰਪੂਰਨ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ।
- ਹਨੂੰਮਾਨ ਚਾਲੀਸਾ ਦਾ ਪਾਠ ਜਲਦਬਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੇਜ਼ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਸਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਅਤੇ ਵੱਖਰੇ ਉਚਾਰਨ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਹਨੂੰਮਾਨ ਚਾਲੀਸਾ ਦੀ ਹਰ ਚੌਪਈ (ਪੰਕਤੀ) ਇੱਕ ਮੰਤਰ ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਗਲਤ ਉਚਾਰਨ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
- ਪਾਠ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ਾਂਤ ਮਨ ਅਤੇ ਸਪਸ਼ਟ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਾਠ ਦੌਰਾਨ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਵੀ ਗੱਲਬਾਤ ਨਾ ਕਰੋ। ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਇਸ਼ਾਰੇ ਕਰਨਾ ਪੂਜਾ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰਤਾ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜਦਾ ਹੈ।
- ਹਨੂੰਮਾਨ ਚਾਲੀਸਾ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਸਫਾਈ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਵੱਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪਾਠ ਬਿਨਾਂ ਨਹਾਏ, ਗੰਦੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾ ਕੇ ਜਾਂ ਅਸ਼ੁੱਧ ਮਨ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
- ਪਾਠ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਗੰਗਾਜਲ (ਗੰਗਾ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ) ਛਿੜਕ ਕੇ ਪੂਜਾ ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰੋ।
- ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਵੱਡਾ ਮੰਗਲ ‘ਤੇ ਹਨੂੰਮਾਨ ਚਾਲੀਸਾ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਦਿਨ ਭਰ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ (ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ) ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰੋ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਸ ਦਿਨ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਸਾਤਵਿਕ ਭੋਜਨ ਤਿਆਰ ਕਰੋ ਅਤੇ ਖਾਓ, ਅਤੇ ਤਾਮਸਿਕ ਭੋਜਨਾਂ ਤੋਂ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰੋ।


