ਗਰੁੜ ਪੁਰਾਣ : ਜਦੋਂ ਵੀ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪੰਜ ਮੂਲ ਤੱਤਾਂ (ਪੰਚਤਵ) ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਮਿਲਾਉਣ ਲਈ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮਰਦ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨਘਾਟ ਜਾਣਾ ਉਚਿਤ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੀ ਗਰੁੜ ਪੁਰਾਣ ਜਾਂ ਹੋਰ ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਕੋਈ ਸਪੱਸ਼ਟ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ? ਆਓ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ‘ਤੇ ਗਰੁੜ ਪੁਰਾਣ ਦਾ ਕੀ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, ਇਸ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰੀਏ।
ਗਰੁੜ ਪੁਰਾਣ ਕੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ?
ਗਰੁੜ ਪੁਰਾਣ ਇਸ ਪ੍ਰਥਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕਈ ਕਾਰਨਾਂ ਦੀ ਰੂਪਰੇਖਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਸੁਭਾਵਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਭਾਵੁਕ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ, ਸ਼ਮਸ਼ਾਨਘਾਟ ‘ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਿਰਲਾਪ ਵਿਛੜੀ ਆਤਮਾ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰੋਣਾ ਅਤੇ ਵਿਰਲਾਪ ਆਤਮਾ ਦੇ ਭੌਤਿਕ ਸੰਸਾਰ ਨਾਲ ਲਗਾਵ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਸਦੇ ਲਈ ਆਪਣੀ ਅੱਗੇ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਵੱਲ ਵਧਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸਸਕਾਰ ਦੌਰਾਨ, ਸਰੀਰ ਕਈ ਵਾਰ ਕੁਝ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਕੱਢਦਾ ਹੈ ਜੋ ਦੇਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣਾ ਉਚਿਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਇਹ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨਘਾਟ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਜਗ੍ਹਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਊਰਜਾਵਾਂ ਜਾਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਸਰਗਰਮ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ – ਉਹ ਹਸਤੀਆਂ ਜੋ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨਘਾਟ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਮਕਾਲੀ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਪਰੰਪਰਾ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਵਿਕਸਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਕੀ ਔਰਤਾਂ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ?
ਗਰੁੜ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪ੍ਰੇਤਾ ਖੰਡਾ (ਆਤਮਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਭਾਗ) ਦੇ ਅਧਿਆਇ 8 ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੇਕਰ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਮਰਦ ਮੈਂਬਰ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਤਾਂ ਘਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ – ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪਤਨੀ, ਧੀ, ਜਾਂ ਭੈਣ – ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਮਰਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ, ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਿਭਾਉਣ ਦੀ ਪੂਰੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਤਾਂ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੈਂਬਰ ਮ੍ਰਿਤਕ ਲਈ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
