Full Story on Polystyrene Foam : ਬੁੱਧਵਾਰ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਦੇ ਤਾਈ ਪੋ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੰਗ ਫੂਕ ਕੋਰਟ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਇਮਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਲੈਵਲ 5 ਅੱਗ ਲੱਗ ਗਈ। ਹੁਣ ਤਕ ਲਗਭਗ 94 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ 37 ਸਾਲਾ ਫਾਇਰਫਾਈਟਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। 200 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਅਜੇ ਵੀ ਲਾਪਤਾ ਹਨ। ਬਚਾਅ ਟੀਮਾਂ ਨੇ ਘਟਨਾ ਸਥਾਨ ਤੋਂ ਪੰਜ ਹੋਰ ਲਾਸ਼ਾਂ ਬਰਾਮਦ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ।
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨਿਵਾਸੀ ਬਚ ਗਏ, ਪਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਾਤ ਭਰ ਇਮਾਰਤ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰਹੇ, ਉਮੀਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿਣ। ਫਾਇਰ ਸਰਵਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਮਾਰਤ ਦੀ ਹਰ ਇਕਾਈ ਦੀ ਭਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਅੰਦਰ ਨਾ ਫਸਿਆ ਹੋਵੇ। ਬਚਾਅ ਕਾਰਜ ਸਵੇਰ ਤਕ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਪੋਲੀਸਟਾਈਰੀਨ ਫੋਮ ਸੀ।
ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਬਣੀ ਦੋ ਮੌਤਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ
ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਕੱਤਰ ਕ੍ਰਿਸ ਟੈਂਗ ਅਤੇ ਫਾਇਰ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਯੇਂਗ ਯਾਨ-ਕਿਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਫਾਇਰ ਬ੍ਰਿਗੇਡ ਨੇ ਇਮਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਨੁਕਸ ਲੱਭਿਆ। ਕਈ ਅਪਾਰਟਮੈਂਟਾਂ ਅਤੇ ਲਿਫਟ ਲਾਬੀ ਦੀਆਂ ਖਿੜਕੀਆਂ ਨੂੰ ਪੋਲੀਸਟਾਈਰੀਨ ਫੋਮ (ਥਰਮੋਕੋਲ ਵਰਗਾ ਪਦਾਰਥ) ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਅਤੇ ਸੀਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਸਮੱਗਰੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਲਣਸ਼ੀਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅੱਗ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਮਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਗਏ ਸੁਰੱਖਿਆ ਜਾਲ, ਵਾਟਰਪ੍ਰੂਫ਼ ਤਰਪਾਲਾਂ ਅਤੇ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੀਆਂ ਚਾਦਰਾਂ ਵੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹੀਆਂ।
ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਅੱਗ ਫੈਲਣ ਲਈ ਵੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਦੋ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਲਾਹਕਾਰ (ਉਮਰ 52 ਤੋਂ 68 ਸਾਲ) ਨੂੰ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਲਈ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ‘ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਘੋਰ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਕਾਰਨ ਗੰਭੀਰ ਸੱਟਾਂ ਅਤੇ ਕਈ ਮੌਤਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਹੈ।
ਅੱਗ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਲੱਗੀ?
ਇੱਕ ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਹੈ ਕਿ ਇਮਾਰਤ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਖਿੜਕੀਆਂ ਪੋਲੀਸਟਾਈਰੀਨ ਫੋਮ ਨਾਲ ਢੱਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਇਹ ਫੋਮ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਲਣਸ਼ੀਲ ਹੈ, ਭਾਵ ਇਹ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਅੱਗ ਫੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਲਿਫਟ ਲਾਬੀ ਦੀਆਂ ਖਿੜਕੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸ ਫੋਮ ਨਾਲ ਸੀਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਅੱਗ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲ ਗਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਮਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲਗਾਏ ਗਏ ਸੁਰੱਖਿਆ ਜਾਲ, ਪਲਾਸਟਿਕ ਤਰਪਾਲਾਂ ਅਤੇ ਚਾਦਰਾਂ ਅੱਗ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ। ਇਹ ਨੁਕਸਦਾਰ ਅਤੇ ਖਤਰਨਾਕ ਸਮੱਗਰੀ ਅੱਗ ਫੈਲਣ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਦੋ ਡਾਇਰੈਕਟਰਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ‘ਤੇ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਗੰਭੀਰ ਸੱਟਾਂ ਲੱਗੀਆਂ ਅਤੇ ਕਈ ਜਾਨਾਂ ਗਈਆਂ।
ਪੋਲੀਸਟਾਈਰੀਨ ਫੋਮ ਕੀ ਹੈ?
ਪੋਲੀਸਟਾਈਰੀਨ ਫੋਮ ਇੱਕ ਹਲਕਾ, ਚਿੱਟਾ, ਸਪੰਜੀ ਪਦਾਰਥ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਟੀਵੀ/ਫਰਿੱਜ ਦੇ ਕੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਚਿੱਟੇ ਕੁਸ਼ਨ, ਪੈਕੇਜਿੰਗ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਪੰਜ ਵਰਗੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਅਤੇ ਥਰਮੋਕੋਲ ਸ਼ੀਟਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਖਦੇ ਹੋ।
ਇਹ ਹਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਪੋਲੀਸਟਾਈਰੀਨ ਫੋਮ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਥਰਮੋਕੋਲ ਵਰਗੀ ਸਮੱਗਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਇਹ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਹਲਕਾ, ਬਹੁਤ ਸਸਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਤ੍ਹਾ ‘ਤੇ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਚਿਪਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੋਲੀਸਟਾਈਰੀਨ ਫੋਮ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹਨ
ਇਹ ਬਹੁਤ ਜਲਦੀ ਅੱਗ ਫੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਾੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਕਾਲਾ ਧੂੰਆਂ ਅਤੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੀਆਂ ਗੈਸਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅੱਗ ਫੈਲਣ ਦੀ ਗਤੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਉਸਾਰੀ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਖਿੜਕੀਆਂ ਦੇ ਢੱਕਣ ਲਈ ਵਰਤਣਾ ਬਹੁਤ ਖਤਰਨਾਕ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਪੋਲੀਸਟਾਈਰੀਨ ਫੋਮ (ਥਰਮੋਕੋਲ) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਈ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਨਸੂਲੇਸ਼ਨ, ਪੈਕੇਜਿੰਗ, ਸਾਊਂਡਪ੍ਰੂਫਿੰਗ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਲਣਸ਼ੀਲ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਘਰ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਕੁਝ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਵਰਤਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਘਰ ਵਿੱਚ ਪੋਲੀਸਟਾਈਰੀਨ ਫੋਮ (ਥਰਮੋਕੋਲ) ਤੋਂ ਅੱਗ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਘੱਟ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ?
ਇਸਨੂੰ ਅੱਗ ਦੇ ਸਰੋਤਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰੱਖੋ—ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗੈਸ ਸਟੋਵ, ਗੀਜ਼ਰ, ਹੀਟਰ, ਮੋਮਬੱਤੀਆਂ, ਅਤੇ ਮੱਛਰ ਕੋਇਲ। ਇਸਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਤੋਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 10-12 ਫੁੱਟ ਦੂਰ ਰੱਖੋ।
ਕਿਸੇ ਵੀ ਗਰਮ ਉਪਕਰਣ ਦੇ ਨੇੜੇ ਥਰਮੋਕੋਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾ ਕਰੋ।
ਜੇਕਰ ਇਸਨੂੰ ਕੰਧਾਂ/ਛੱਤਾਂ ‘ਤੇ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਅੱਗ-ਰੋਧਕ ਪਰਤ ਲਗਾਓ।
ਇਸਨੂੰ ਅੱਗ-ਰੋਧਕ ਪਲਾਸਟਰ, ਬੋਰਡਾਂ ਜਾਂ ਚਾਦਰਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਣਾ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਓ।
FR-ਗ੍ਰੇਡ ਥਰਮੋਕੋਲ ਸ਼ੀਟਾਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਹਨ; ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ।
ਵਾਇਰਿੰਗ ਅਤੇ ਥਰਮੋਕੋਲ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਸਟੋਰ ਨਾ ਕਰੋ। ਥਰਮੋਕੋਲ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਿਜਲੀ ਦੀਆਂ ਤਾਰਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਲਗਾਓ।
ਜੇਕਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਅੱਗ-ਰੋਧਕ ਪਾਈਪਾਂ ਜਾਂ ਚੈਨਲਿੰਗ ਲਗਾਓ।
ਥਰਮੋਕੋਲ ਨੂੰ ਸਿੱਧੀ ਧੁੱਪ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਗਰਮ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਟੋਰ ਨਾ ਕਰੋ; ਇਹ ਧੁੱਪ ਕਾਰਨ ਪਿਘਲ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵੱਧ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਘਰ ਵਿੱਚ ਪੈਕ ਕੀਤੇ ਥਰਮੋਕੋਲ ਨੂੰ ਸਟੋਰ ਨਾ ਕਰੋ; ਇਸਨੂੰ ਏਅਰ ਕੰਡੀਸ਼ਨਰਾਂ, ਹੀਟਰਾਂ ਜਾਂ ਫਰਿੱਜਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਨਾ ਸਟੋਰ ਕਰੋ।
ਪੁਰਾਣੀ ਪੈਕੇਜਿੰਗ ਵਿੱਚ ਥਰਮੋਕੋਲ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਘਰ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਥਰਮੋਕੋਲ ਕੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਚੰਗੀ ਹਵਾਦਾਰੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ; ਧੂੰਏਂ ਨੂੰ ਫੜਨ ਨਾਲ ਜੋਖਮ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੰਧਾਂ/ਛੱਤਾਂ ‘ਤੇ ਥਰਮੋਕੋਲ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਓ।
ਹਮੇਸ਼ਾ ਢੱਕੇ ਹੋਏ ਥਰਮੋਕੋਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ—ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਥਰਮੋਕੋਲ ਸਭ ਤੋਂ ਖਤਰਨਾਕ ਹੈ।
ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇਹ ਤਿੰਨ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੁਹਾਡੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੋਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ:
1 ABC ਅੱਗ ਬੁਝਾਊ ਯੰਤਰ (ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 2 ਕਿਲੋ)
ਫਾਇਰ ਬਲੈਕਿਟ (ਛੋਟੀਆਂ ਅੱਗਾਂ ਬੁਝਾਉਣ ਲਈ)
ਸਮੋਕ ਅਲਾਰਮ (₹500-800 ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ)
