ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਵੱਡਾ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ 4 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਕਲੋਰਫੇਨੀਰਾਮਾਈਨ ਮੈਲੇਟ (Chlorpheniramine Maleate) ਅਤੇ ਫੀਨੀਲੇਫ੍ਰਾਈਨ ਹਾਈਡ੍ਰੋਕਲੋਰਾਈਡ (Phenylephrine Hydrochloride) ਵਾਲੀਆਂ ਫਿਕਸਡ ਡੋਜ਼ ਕੰਬੀਨੇਸ਼ਨ (FDC) ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ, ਵਿਕਰੀ ਅਤੇ ਵੰਡ ’ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਸਿਹਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਮੁਤਾਬਕ, ਕਲੋਰਫੇਨੀਰਾਮਾਈਨ ਮੈਲੇਟ ਅਤੇ ਫੀਨੀਲੇਫ੍ਰਾਈਨ ਹਾਈਡ੍ਰੋਕਲੋਰਾਈਡ ਵਾਲੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਤੇ ਵਿਕਰੀ ’ਤੇ ਰੋਕ ਰਹੇਗੀ। ਨਾਲ ਹੀ, ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਲੇਬਲ ’ਤੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਰਜ ਕਰਨੀ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ 4 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ।ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਿਆਂ ਇਹ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਮਾਹਰ ਕਮੇਟੀ ਅਤੇ ਡਰੱਗਜ਼ ਟੈਕਨੀਕਲ ਐਡਵਾਈਜ਼ਰੀ ਬੋਰਡ (DTAB) ਦੀਆਂ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਕਲੋਰਫੇਨੀਰਾਮਾਈਨ ਮੈਲੇਟ ਅਤੇ ਫੀਨੀਲੇਫ੍ਰਾਈਨ ਦਾ ਸੁਮੇਲ 4 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵੱਧ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ, ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਵਿਕਲਪ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਇਹ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ, 15 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2025 ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਇੱਕ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਿਰਫ ਕੁਝ ਖਾਸ FDCS ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਲੋਰਫੇਨਿਰਾਮਾਈਨ ਮੈਲੇਟ ਅਤੇ ਫੀਨੀਲੇਫ੍ਰਾਈਨ ਹਾਈਡ੍ਰੋਕਲੋਰਾਈਡ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਮਰ-ਸੰਬੰਧੀ ਚੇਤਾਵਨੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਨਵੀਨਤਮ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਲ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਨਿਯਮ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਬੰਦੀ ਹੁਣ ਇਹਨਾਂ ਦੋ ਸਮੱਗਰੀਆਂ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਫਾਰਮੂਲਿਆਂ ‘ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਬ੍ਰਾਂਡ ਜਾਂ ਖੁਰਾਕ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ।ਨਵੀਂ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਾਰੇ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਚੇਤਾਵਨੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦੱਸਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ: “ਚਾਰ ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ‘ਤੇ ਸਥਿਰ ਖੁਰਾਕ ਸੰਜੋਗਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ” ਇਹਨਾਂ ਫਾਰਮੂਲਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਲੇਬਲਾਂ, ਪੈਕੇਜ ਇਨਸਰਟਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਸਮੱਗਰੀ ‘ਤੇ।
ਇਹ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਡਰੱਗਜ਼ ਐਂਡ ਕਾਸਮੈਟਿਕਸ ਐਕਟ, 1940 ਦੀ ਧਾਰਾ 26A ਤਹਿਤ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਰਕਾਰੀ ਗਜ਼ਟ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਇਹ ਨਵਾਂ ਨਿਯਮ ਲਾਗੂ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਦਾ ਅਸਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਕਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਜ਼ੁਕਾਮ ਅਤੇ ਫਲੂ ਦੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ’ਤੇ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈ ਦਵਾਈਆਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।