Europe Aviation Security: ਯੂਰਪ ਦੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਮਿਲ ਰਹੀਆਂ ਬੰਬ ਦੀਆਂ ਧਮਕੀਆਂ ਨੇ ਹਵਾਈ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਉਡਾਣਾਂ ਨੂੰ ਧਮਕੀ ਭਰੇ ਸੁਨੇਹੇ ਮਿਲੇ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕੁਝ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦਾ ਰਸਤਾ ਬਦਲਣਾ ਪਿਆ ਅਤੇ ਕਈਆਂ ਦੀ ਉਡਾਣ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਹੋਈ। ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਕਾਰਨ ਯਾਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਡਰ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਕੁਝ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਹਵਾਈ ਅੱਡਿਆਂ ‘ਤੇ ਉਤਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਜਦਕਿ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਵੀ ਮਦਦ ਲੈਣੀ ਪਈ।
6 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਬੁਲਗਾਰੀਆ, ਚੈੱਕ ਗਣਰਾਜ, ਫਰਾਂਸ, ਇਟਲੀ, ਹੰਗਰੀ, ਸਾਈਪ੍ਰਸ, ਰੋਮਾਨੀਆ, ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਅਤੇ ਪੁਰਤਗਾਲ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ 18 ਹੋਰ ਉਡਾਣਾਂ ਨੂੰ ਬੰਬ ਦੀਆਂ ਧਮਕੀਆਂ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣਾ ਪਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੰਗਲਵਾਰ ਅਤੇ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 35 ਉਡਾਣਾਂ ਨੂੰ ਡਾਇਵਰਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਤਾਜ਼ਾ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਗ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਨੌਂ ਉਡਾਣਾਂ ਅਤੇ ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਹਵਾਈ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਚਾਰ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਧਮਕੀਆਂ ਮਿਲੀਆਂ। ਸੋਫੀਆ ਵੱਲ ਜਾ ਰਹੇ ਦੋ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਲਿਸਬਨ ਤੋਂ ਰੋਮ ਜਾ ਰਹੀ ਇੱਕ ਉਡਾਣ ਨੂੰ ਵੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਲਰਟ ਮਿਲਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਜਾਂਚ ਦੌਰਾਨ ਕਿਸੇ ਵੀ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਸਫੋਟਕ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ।
ਧਮਕੀਆਂ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ਹੰਗਰੀ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਆਪਣੇ ਹਵਾਈ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਭੇਜਣੇ ਪਏ। ਹੰਗਰੀ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਰੋਮੁਲੁਸ ਰੁਸਿਨ-ਸੇਂਡੀ ਮੁਤਾਬਕ, ਬ੍ਰਸੇਲਜ਼ ਤੋਂ ਸੋਫੀਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਗ ਤੋਂ ਬੁਖਾਰੇਸਟ ਤੇ ਸਾਈਪ੍ਰਸ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਯਾਤਰੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਫੌਜੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਘੇਰਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਹੰਗਰੀ ਅਤੇ ਰੋਮਾਨੀਆ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਨੇੜੇ ਨਾਟੋ ਵੱਲੋਂ ਹਵਾਈ ਗਸ਼ਤ ਵੀ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ 5 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਵੀ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 20 ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਬੰਬ ਨਾਲ ਉਡਾਉਣ ਦੀਆਂ ਧਮਕੀਆਂ ਮਿਲੀਆਂ ਸਨ। ਇਟਲੀ, ਫਰਾਂਸ ਅਤੇ ਬੁਲਗਾਰੀਆ ਨੇ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ਆਪਣੇ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਭੇਜੇ ਸਨ।
ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਡਬਲਿਨ ਤੋਂ ਰੋਮ ਜਾ ਰਹੀ ਏਅਰ ਲਿੰਗਸ ਦੀ ਉਡਾਣ ਨੂੰ ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਏਵਰੂ ਫੌਜੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ‘ਤੇ ਉਤਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਬੁਲਗਾਰੀਆ ਨੇ ਮੈਡ੍ਰਿਡ, ਕੋਪਨਹੇਗਨ ਅਤੇ ਲੰਡਨ ਤੋਂ ਸੋਫੀਆ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਤਿੰਨ ਰਾਇਨਏਅਰ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਈ। ਸਪੇਨ ਦੇ ਮੈਡ੍ਰਿਡ-ਬਾਰਾਖਾਸ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ‘ਤੇ ਈਮੇਲ ਰਾਹੀਂ ਮਿਲੀਆਂ ਧਮਕੀਆਂ ਕਾਰਨ ਇਬੇਰੀਆ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਅਤੇ ਏਅਰ ਯੂਰੋਪਾ ਦੀਆਂ ਦੋ ਉਡਾਣਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈਆਂ। ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ ਹੀਥਰੋ ਅਤੇ ਬਰਮਿੰਘਮ ਹਵਾਈ ਅੱਡਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਧਮਕੀ ਮਿਲੀ, ਪਰ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਅਸਲ ਸੁਰੱਖਿਆ ਖ਼ਤਰਾ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆਇਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 2 ਅਤੇ 3 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਵੀ ਕਈ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਕੁਝ ਦੇ ਰੂਟ ਬਦਲੇ ਗਏ ਸਨ।
6 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਹੋਰ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ, ਜਦੋਂ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਸਾਰਕ ਆਰਟੀਈ ਅਤੇ ਬੁਲਗਾਰੀਆ ਦੇ ਨੋਵਾ ਟੀਵੀ ਨੂੰ ਵੀ ਬੰਬ ਦੀਆਂ ਧਮਕੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਈਮੇਲਾਂ ਮਿਲੀਆਂ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਡਬਲਿਨ ਸਥਿਤ ਆਰਟੀਈ ਦੇ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਨੂੰ ਖਾਲੀ ਕਰਵਾਉਣਾ ਪਿਆ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ। ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ ਸਕਾਈ ਨਿਊਜ਼ ਨੇ ਵੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਬੰਧੀ ਧਮਕੀ ਮਿਲਣ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ। ਰਾਇਟਰਜ਼ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੁਨੇਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ‘ਮਿਖਾਇਲ ਐਂਡਰੋਪੋਵ’ ਨਾਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਸੰਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ‘ਮੈਸੇਜ ਟੂ ਦ ਵੈਸਟ’ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਯੂਰਪ ਦੇ ਆਵਾਜਾਈ ਸਾਧਨਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਜਾਂਚ ਏਜੰਸੀਆਂ ਅਜੇ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੀਆਂ ਕਿ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲੀਆਂ ਧਮਕੀਆਂ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕੋ ਸਰੋਤ ਸੀ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।
ਕੁਝ ਧਮਕੀ ਭਰੀਆਂ ਈਮੇਲਾਂ ਵਿੱਚ ‘ਫਾਈਟਰਜ਼ ਆਫ ਦ ਮੇਲ ਸਟੇਟ’ ਨਾਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੀ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਰੂਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਇੱਕ ਅਤਿ-ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ ਵਿਰੋਧੀ ਅੰਦੋਲਨ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਯੂਰਪੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਪਿੱਛੇ ਰੂਸ ਦੀ ਸੰਭਾਵਿਤ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵੀ ਚਰਚਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਪੇਨ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਜੋਸ ਮੈਨੁਅਲ ਅਲਬਾਰੇਸ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਮਿਲਦੇ-ਜੁਲਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ‘ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਜਤਾਉਂਦਿਆਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸੰਭਾਵਿਤ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ ਹਮਲੇ ਅਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਜੰਗ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਸਫੋਟਕ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਯਾਤਰੀ ਦੇ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਹੈ। 6 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਯੂਰਪ ਦੀਆਂ ਕੁੱਲ 26,709 ਨਿਰਧਾਰਤ ਉਡਾਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਉਡਾਣਾਂ ਦਾ ਅਨੁਪਾਤ ਲਗਭਗ 0.0674 ਫ਼ੀਸਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਲਗਾਤਾਰ ਮਿਲ ਰਹੀਆਂ ਧਮਕੀਆਂ ਨੇ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਏਜੰਸੀਆਂ ਲਈ ਨਵੀਂ ਚੁਣੌਤੀ ਖੜ੍ਹੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।