Dussehra 2026 Shubh Muhurat And Vidhi : ਦੁਸਹਿਰੇ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਨੂੰ ‘ਵਿਜਯਾਦਸ਼ਮੀ’ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਦੁਪਹਿਰ ਵੇਲੇ (ਅਪਰਾਹਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ) ਕੁਝ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰਸਮਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸ਼ਮੀ ਪੂਜਾ, ਅਪਰਾਜਿਤਾ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ‘ਸੀਮਾ ਉੱਲੰਘਣ’। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ‘ਆਯੁਧ ਪੂਜਾ’ (ਹਥਿਆਰਾਂ ਜਾਂ ਔਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ) ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਪੂਜਾ ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਖੱਤਰੀ (ਯੋਧਾ) ਵਰਗ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਯੋਗ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਦੁਸਹਿਰਾ ਸਾਲ ਦੇ ‘ਸਾਢੇ ਤਿੰਨ’ ਅਜਿਹੇ ‘ਅਬੁੱਝ ਮੁਹੂਰਤਾਂ’ (ਸਵੈ-ਸ਼ੁਭ ਸਮਿਆਂ) ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ੁਭ ਕੰਮ ਜਾਂ ਨਵੀਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਲਈ ਪੰਚਾਂਗ (ਜੰਤਰੀ) ਦੇਖਣ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਸ਼ੁਭ ਸਮੇਂ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਦੁਪਹਿਰ ਵੇਲੇ ਪੂਜਾ-ਪਾਠ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ‘ਰਾਵਣ ਦਹਨ’ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਆਓ ਹੁਣ ਦੁਸਹਿਰਾ ਪੂਜਾ ਦੇ ਸ਼ੁਭ ਮੁਹੂਰਤ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਵਿਧੀ ਬਾਰੇ ਜਾਣੀਏ…
ਦੁਸਹਿਰਾ ਪੂਜਾ ਮੁਹੂਰਤ 2026
ਵਿਜੈ ਮੁਹੂਰਤ – ਦੁਪਹਿਰ 01:59 ਵਜੇ ਤੋਂ ਦੁਪਹਿਰ 02:45 ਵਜੇ ਤੱਕ
ਦੁਪਹਿਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦਾ ਸਮਾਂ – ਦੁਪਹਿਰ 01:14 ਵਜੇ ਤੋਂ ਦੁਪਹਿਰ 03:30 ਵਜੇ ਤੱਕ
ਦਸ਼ਮੀ ਤਿਥੀ ਸ਼ੁਰੂ – 20 ਅਕਤੂਬਰ, 2026 ਨੂੰ ਦੁਪਹਿਰ 12:50 ਵਜੇ
ਦਸ਼ਮੀ ਤਿਥੀ ਸਮਾਪਤ – 21 ਅਕਤੂਬਰ, 2026 ਨੂੰ ਦੁਪਹਿਰ 02:11 ਵਜੇ
ਸ਼੍ਰਵਣ ਨਕਸ਼ੱਤਰ ਸ਼ੁਰੂ – 19 ਅਕਤੂਬਰ, 2026 ਨੂੰ ਦੁਪਹਿਰ 03:38 ਵਜੇ
ਸ਼੍ਰਵਣ ਨਕਸ਼ੱਤਰ ਸਮਾਪਤ – 20 ਅਕਤੂਬਰ, 2026 ਨੂੰ ਸ਼ਾਮ 06:02 ਵਜੇ
ਸ਼ਹਿਰ ਅਨੁਸਾਰ ਦੁਸਹਿਰਾ ਪੂਜਾ ਮੁਹੂਰਤ
| ਸ਼ਹਿਰ | ਵਿਜੈ ਮੁਹੂਰਤ | ਦੁਪਹਿਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦਾ ਸਮਾਂ |
|---|---|---|
| ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ | 01:59 ਤੋਂ 02:45 | 01:14 ਤੋਂ 03:30 |
| ਨੋਇਡਾ | 01:59 ਤੋਂ 02:44 | 01:14 ਤੋਂ 03:30 |
| ਗੁਰੂਗ੍ਰਾਮ | 02:00 ਤੋਂ 02:46 | 01:15 ਤੋਂ 03:31 |
| ਲਖਨਊ | 01:45 ਤੋਂ 02:31 | 12:59 ਤੋਂ 03:16 |
| ਪਟਨਾ | 01:29 ਤੋਂ 02:14 | 12:43 ਤੋਂ 03:00 |
| ਜੈਪੁਰ | 02:06 ਤੋਂ 02:51 | 01:20 ਤੋਂ 03:37 |
| ਮੁੰਬਈ | 02:19 ਤੋਂ 03:06 | 01:33 ਤੋਂ 03:53 |
| ਪੁਣੇ | 02:16 ਤੋਂ 03:02 | 01:29 ਤੋਂ 03:49 |
| ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ | 02:20 ਤੋਂ 03:06 | 01:34 ਤੋਂ 03:52 |
| ਕੋਲਕਾਤਾ | 01:17 ਤੋਂ 02:03 | 12:30 ਤੋਂ 02:49 |
| ਬੈਂਗਲੁਰੂ | 02:02 ਤੋਂ 02:49 | 01:15 ਤੋਂ 03:37 |
| ਹੈਦਰਾਬਾਦ | 01:57 ਤੋਂ 02:44 | 01:11 ਤੋਂ 03:31 |
| ਚੇਨਈ | 01:51 ਤੋਂ 02:39 | 01:04 ਤੋਂ 03:26 |
| ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ | 02:00 ਤੋਂ 02:46 | 01:15 ਤੋਂ 03:31 |
ਨੋਟ: ਸਾਰੇ ਸਮੇਂ ਦੁਪਹਿਰ (PM) ਦੇ ਹਨ।
ਦੁਸਹਿਰਾ ਪੂਜਾ ਵਿਧੀਆਂ
- ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ, ਮਾਤਾ ਸੀਤਾ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਹਨੂੰਮਾਨ ਜੀ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਪੂਜਾ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੋ। ਫਿਰ, ਨਿਰਧਾਰਤ ਵਿਧੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਦੇਵੀ ਦੁਰਗਾ ਦੀ ਵੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ।
- ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਲੀ, ਚੰਦਨ ਦਾ ਲੇਪ, ਅਕਸ਼ਤ (ਸਾਬਤ ਚੌਲ), ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਨੈਵੇਦਿਯ (ਭੋਗ) ਅਰਪਿਤ ਕਰੋ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹਵਨ ਅਤੇ ਆਰਤੀ ਕਰੋ।
- ਪੂਜਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਵੰਡੋ। ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ, ਰਾਵਣ ਦਹਨ (ਰਾਵਣ ਦੇ ਪੁਤਲੇ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ) ਕਰੋ।
ਦੁਸਹਿਰੇ ‘ਤੇ ਅਪਰਾਜਿਤਾ ਪੂਜਾ ਦੀਆਂ ਵਿਧੀਆਂ
- ਪੂਜਾ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ, ਚੰਦਨ ਦੇ ਲੇਪ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ‘ਅਸ਼ਟਦਲ ਚੱਕਰ’ (ਅੱਠ ਪੱਤੀਆਂ ਵਾਲੇ ਕਮਲ ਦਾ ਚਿੱਤਰ) ਬਣਾਓ।
- ਇੱਕ ‘ਸੰਕਲਪ’ ਲਓ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਦੇਵੀ ਅਪਰਾਜਿਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ। ‘ਅਪਰਾਜਿਤਾਯੈ ਨਮਹ’ (Aparajitayai Namah) ਮੰਤਰ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ‘ਅਸ਼ਟਦਲ ਚੱਕਰ’ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ ਅਪਰਾਜਿਤਾ ਦਾ ਆਵਾਹਨ ਕਰੋ।
- ‘ਕ੍ਰਿਆਸ਼ਕਤਯੈ ਨਮਹ’ (Kriyashaktyai Namah) ਮੰਤਰ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਦੇਵੀ ਜਯਾ ਦਾ ਆਵਾਹਨ ਕਰੋ।
- ‘ਉਮਾਯੈ ਨਮਹ’ (Umayai Namah) ਮੰਤਰ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਦੇਵੀ ਵਿਜਯਾ ਦਾ ਆਵਾਹਨ ਕਰੋ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ‘ਅਪਰਾਜਿਤਾਯੈ ਨਮਹ’, ‘ਜਯਾਯੈ ਨਮਹ’ ਅਤੇ ‘ਵਿਜਯਾਯੈ ਨਮਹ’ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿਧੀ-ਵਿਧਾਨ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰੋ।
- ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਦੇਵੀ ਅੱਗੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰੋ: “ਹੇ ਮਾਂ! ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਮੇਰੀ ਇਸ ਪੂਜਾ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ।”
- ਫਿਰ, ‘ਹਰੇਨ ਤੁ ਵਿਚਿਤ੍ਰੇਨ ਭਾਸਵਤਕਨਕਮੇਖਲਾ। ਅਪਰਾਜਿਤਾ ਭਦ੍ਰਰਤਾ ਕਰੋਤੁ ਵਿਜਯੰ ਮਮ।’ (Haren tu vichitaren bhasvatkanakamekhaala. Aparajita Bhadrarata Karotu Vijayam Mam.) ਮੰਤਰ ਦਾ ਉਚਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪੂਜਾ ਵਿਸਰਜਨ ਕਰੋ।
