Cyber Fraud: ₹25 ਦੇ ਬੈਂਗਣ ਖਰੀਦਣ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਨੇ ਗੁਆਏ ₹87,000, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਈ ਠੱਗੀ

3 weeks ਪਹਿਲਾ

Online Fraud: ਮੁੰਬਈ ਤੋਂ ਆਨਲਾਈਨ ਠੱਗੀ ਦਾ ਇੱਕ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਾਮਲਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਘਟਨਾ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਾ ਹੱਲ ਲੱਭਦੇ ਸਮੇਂ ਵੀ ਜੇਕਰ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾ ਵਰਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਸਾਈਬਰ ਠੱਗ ਵੱਡਾ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ ਨੇ ਆਨਲਾਈਨ ਗ੍ਰੌਸਰੀ ਡਿਲੀਵਰੀ ਐਪ Zepto ਤੋਂ ਕਰੀਬ ₹25 ਦੇ ਗੋਲ ਬੈਂਗਣ ਆਰਡਰ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਸਦਾ ਸਮਾਨ ਘਰ ਪਹੁੰਚਿਆ ਤਾਂ ਡਿਲੀਵਰੀ ਬੁਆਏ ਗੋਲ ਬੈਂਗਣਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਲੰਬੇ ਬੈਂਗਣ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ। ਮਹਿਲਾ ਨੇ ਡਿਲੀਵਰੀ ਬੁਆਏ ਨੂੰ ਸਮਾਨ ਬਦਲਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਇਸ ‘ਤੇ ਡਿਲੀਵਰੀ ਬੁਆਏ ਨੇ ਉਸਨੂੰ Zepto ਦੇ ਕਸਟਮਰ ਕੇਅਰ ਨਾਲ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ।

Google ‘ਤੇ ਕਸਟਮਰ ਕੇਅਰ ਨੰਬਰ ਲੱਭਣਾ ਪਿਆ ਭਾਰੀ: ਮਹਿਲਾ ਨੇ Zepto ਦਾ ਕਸਟਮਰ ਕੇਅਰ ਨੰਬਰ ਜਾਣਨ ਲਈ Google ‘ਤੇ ਸਰਚ ਕੀਤਾ। ਉੱਥੇ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਫੋਨ ਨੰਬਰ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਉਸ ਨੰਬਰ ‘ਤੇ ਕਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਮਹਿਲਾ ਨੂੰ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਕਸਟਮਰ ਸਪੋਰਟ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਫੋਨ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਇੱਕ ਸਾਈਬਰ ਠੱਗ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਖੁਦ ਨੂੰ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਕਸਟਮਰ ਸਪੋਰਟ ਐਗਜ਼ਿਕਿਊਟਿਵ ਦੱਸਿਆ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ ਨੂੰ ਭਰੋਸੇ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ।

₹24 ਦੇ ਰਿਫੰਡ ਦਾ ਦਿੱਤਾ ਝਾਂਸਾ: ਠੱਗ ਨੇ ਮਹਿਲਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਗਲਤ ਸਮਾਨ ਮਿਲਣ ਕਾਰਨ ਉਸਨੂੰ ਕਰੀਬ ₹24 ਦਾ ਰਿਫੰਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਰਿਫੰਡ ਦੇਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੇ ਨਾਮ ‘ਤੇ ਠੱਗ ਨੇ ਮਹਿਲਾ ਨੂੰ WhatsApp ‘ਤੇ ਇੱਕ APK ਫਾਈਲ ਭੇਜੀ। ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਕਸਟਮਰ ਸਪੋਰਟ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਐਪ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਫੋਨ ਵਿੱਚ ਇੰਸਟਾਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਿਫੰਡ ਮਿਲ ਜਾਵੇਗਾ। ਮਹਿਲਾ ਨੂੰ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਅਸਲੀ ਐਪ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਠੱਗਾਂ ਵੱਲੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਫਰਜ਼ੀ ਐਪ ਸੀ।

ਫਰਜ਼ੀ ਐਪ ਇੰਸਟਾਲ ਕਰਦੇ ਹੀ ਖਾਤੇ ‘ਚੋਂ ਉੱਡੇ ਪੈਸੇ: ਮਹਿਲਾ ਨੇ ਠੱਗ ਦੀ ਗੱਲ ‘ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ WhatsApp ‘ਤੇ ਭੇਜੀ ਗਈ APK ਫਾਈਲ ਆਪਣੇ ਫੋਨ ਵਿੱਚ ਇੰਸਟਾਲ ਕਰ ਲਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਫਰਜ਼ੀ ਐਪ ਵਿੱਚ ਮੰਗੀ ਗਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੀ ਦਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਪਰ ₹24 ਦਾ ਰਿਫੰਡ ਮਿਲਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਸਦੇ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚੋਂ ₹87,000 ਕੱਢ ਲਏ ਗਏ। ਯਾਨੀ ਕੁਝ ਰੁਪਏ ਦੇ ਸਮਾਨ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਾ ਹੱਲ ਲੱਭਦੇ-ਲੱਭਦੇ ਮਹਿਲਾ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰੁਪਏ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਗਿਆ।

Google ‘ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹਰ ਨੰਬਰ ਅਸਲੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ: ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਿੱਖ ਇਹ ਹੈ ਕਿ Google ‘ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹਰ ਕਸਟਮਰ ਕੇਅਰ ਨੰਬਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਨੰਬਰ ਹੋਵੇ। ਸਾਈਬਰ ਠੱਗ ਕਈ ਵਾਰ ਆਪਣੀ ਫਰਜ਼ੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਜਾਂ ਫੋਨ ਨੰਬਰ ਨੂੰ ਸਰਚ ਰਿਜ਼ਲਟ ਵਿੱਚ ਉੱਪਰ ਦਿਖਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ Google Search ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਕਿਸੇ ਨੰਬਰ ‘ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਕੇ ਕਾਲ ਕਰਨਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਕਸਟਮਰ ਕੇਅਰ ਨੰਬਰ ਕਿੱਥੋਂ ਲਵੋ: ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਕੰਪਨੀ ਨਾਲ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰਨੀ ਹੈ ਜਾਂ ਰਿਫੰਡ ਲੈਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਕਸਟਮਰ ਕੇਅਰ ਨੰਬਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਐਪ ਜਾਂ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਤੋਂ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋ। ਕਿਸੇ ਅਣਜਾਣ ਵੈੱਬਸਾਈਟ, ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪੋਸਟ ਜਾਂ Google Search ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ੱਕੀ ਨੰਬਰ ‘ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਭਰੋਸਾ ਨਾ ਕਰੋ।

WhatsApp ‘ਤੇ ਆਈ APK ਫਾਈਲ ਤੋਂ ਰਹੋ ਸਾਵਧਾਨ: ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ WhatsApp ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਮੈਸੇਜਿੰਗ ਐਪ ਰਾਹੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ APK ਫਾਈਲ ਭੇਜਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਜਾਂਚੇ ਆਪਣੇ ਫੋਨ ਵਿੱਚ ਇੰਸਟਾਲ ਨਾ ਕਰੋ। ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਕਹੇ ਕਿ ਰਿਫੰਡ ਲੈਣ ਲਈ ਐਪ ਇੰਸਟਾਲ ਕਰੋ, ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰਨ ਲਈ ਇਹ ਐਪ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰੋ, ਪੈਸੇ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਲਈ ਇਹ APK ਖੋਲ੍ਹੋ ਜਾਂ ਕਸਟਮਰ ਸਪੋਰਟ ਲਈ ਇਸ ਐਪ ਨੂੰ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿਓ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਂਚ ਕਰੋ।

ਬੈਂਕਿੰਗ ਜਾਣਕਾਰੀ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਸਾਂਝੀ ਨਾ ਕਰੋ: ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਣਜਾਣ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਬੈਂਕਿੰਗ ਜਾਣਕਾਰੀ, OTP, UPI PIN, ਕਾਰਡ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਨਾ ਕਰੋ। ਰਿਫੰਡ ਦੇ ਨਾਮ ‘ਤੇ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਅਜਿਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੰਗਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਾਵਧਾਨ ਹੋ ਜਾਓ। ਛੋਟੀ ਰਕਮ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਰਕਮ ਗੁਆਉਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।