ਅੱਜ ਦੇ ਡਿਜੀਟਲ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਆਧਾਰ ਕਾਰਡ ਹਰ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਛਾਣ ਪੱਤਰ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਬੈਂਕ ਖਾਤਾ ਖੋਲ੍ਹਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਰਕਾਰੀ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦਾ ਲਾਭ ਲੈਣ ਤੱਕ, ਲਗਭਗ ਹਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕੰਮ ਲਈ ਆਧਾਰ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਆਧਾਰ ਕਾਰਡ ਬਣਵਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪਛਾਣ ਪ੍ਰਾਧਿਕਰਨ (UIDAI) ਵੱਲੋਂ 5 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ‘ਬਾਲ ਆਧਾਰ’ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਧਾਰ ਕਾਰਡ ਨੀਲੇ ਰੰਗ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸ਼ਰਤਾਂ ਅਤੇ ਨਿਯਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਹਰ ਮਾਪੇ ਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਬਾਲ ਆਧਾਰ ਲਈ ਕੌਣ ਹੈ ਯੋਗ?
ਬਾਲ ਆਧਾਰ ਬਣਵਾਉਣ ਲਈ ਬੱਚੇ ਦਾ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕ ਹੋਣਾ ਜਾਂ ਆਧਾਰ ਐਕਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਸੀ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਕੁਝ ਹੋਰ ਸ਼ਰਤਾਂ ਵੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹਨ:
ਬੱਚੇ ਦਾ ਜਨਮ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਜਾਂ ਹਸਪਤਾਲ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਡਿਸਚਾਰਜ ਸਲਿੱਪ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਮਾਤਾ ਜਾਂ ਪਿਤਾ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਦਾ ਵੈਧ ਆਧਾਰ ਕਾਰਡ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਮਾਪਿਆਂ ਦਾ ਆਧਾਰ ਨੰਬਰ ਬੱਚੇ ਦੇ ਆਧਾਰ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਾਪਿਆਂ ਕੋਲ ਵੈਧ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਸਬੂਤ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
5 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਫਿੰਗਰਪ੍ਰਿੰਟ ਜਾਂ ਆਇਰਿਸ ਸਕੈਨ ਨਹੀਂ ਲਏ ਜਾਂਦੇ।
ਬੱਚੇ ਦੀ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਫੋਟੋ ਹੀ ਆਧਾਰ ਨਾਮਾਂਕਣ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
“Punjab Voter List Update: ਵੋਟ ਬਣਵਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਣੋ SIR ਦਾ ਨਵਾਂ ਸ਼ਡਿਊਲ, ਇਹ ਹਨ ਅਹਿਮ ਤਾਰੀਖਾਂ”
ਬਾਲ ਆਧਾਰ ਬਣਵਾਉਣ ਦੀ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ
ਅਪਾਇੰਟਮੈਂਟ ਬੁੱਕ ਕਰੋ
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ UIDAI ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਜਾਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਆਧਾਰ ਸੇਵਾ ਕੇਂਦਰ ‘ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਅਪਾਇੰਟਮੈਂਟ ਲੈਣੀ ਪਵੇਗੀ।
ਨਾਮਾਂਕਣ ਫਾਰਮ ਭਰੋ
ਅਪਾਇੰਟਮੈਂਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੱਚੇ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦਾ ਆਧਾਰ ਨੰਬਰ ਦਰਜ ਕਰਕੇ ਨਾਮਾਂਕਣ ਫਾਰਮ ਭਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਲੋੜੀਂਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰੋ
ਜਨਮ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ, ਹਸਪਤਾਲ ਡਿਸਚਾਰਜ ਸਲਿੱਪ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬੱਚੇ ਦੀ ਤਾਜ਼ਾ ਫੋਟੋ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਬਾਇਓਮੈਟ੍ਰਿਕ ਤਸਦੀਕ
ਕਿਉਂਕਿ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਬਾਇਓਮੈਟ੍ਰਿਕ ਵੇਰਵੇ ਨਹੀਂ ਲਏ ਜਾਂਦੇ, ਇਸ ਲਈ ਮਾਤਾ ਜਾਂ ਪਿਤਾ ਦੇ ਫਿੰਗਰਪ੍ਰਿੰਟ ਜਾਂ ਆਇਰਿਸ ਸਕੈਨ ਰਾਹੀਂ ਤਸਦੀਕ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਐਨਰੋਲਮੈਂਟ ਸਲਿੱਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋ
ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਐਨਰੋਲਮੈਂਟ ਆਈਡੀ ਵਾਲੀ ਰਸੀਦ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਆਧਾਰ ਕਾਰਡ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਆਨਲਾਈਨ ਟਰੈਕ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਬਾਲ ਆਧਾਰ ਕਿਉਂ ਹੈ ਜ਼ਰੂਰੀ?
ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਬਾਲ ਆਧਾਰ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲੇ ਲਈ
ਸਰਕਾਰੀ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦਾ ਲਾਭ ਲੈਣ ਲਈ
ਬੱਚੇ ਦੇ ਨਾਮ ‘ਤੇ ਬੈਂਕ ਖਾਤਾ ਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ
ਸਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪਛਾਣ ਸਬੂਤ ਵਜੋਂ
ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਹੂਲਤਾਂ ਲਈ
ਬਾਲ ਆਧਾਰ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵੈਧ ਪਛਾਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਕਈ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਆਸਾਨ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
5 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਰਵਾਉਣਾ ਪਵੇਗਾ ਅਪਡੇਟ
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਾਪੇ ਇਹ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਕਿ 5 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਬਾਲ ਆਧਾਰ ਸਥਾਈ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।ਜਦੋਂ ਬੱਚਾ 5 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਪੂਰੀ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਫਿੰਗਰਪ੍ਰਿੰਟ ਅਤੇ ਆਇਰਿਸ ਸਕੈਨ ਅਪਡੇਟ ਕਰਵਾਉਣੇ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਬਾਇਓਮੈਟ੍ਰਿਕ ਅਪਡੇਟ ਕਰਵਾਉਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।UIDAI ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਅਪਡੇਟ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨਾਮਾਂਕਣ ਕੇਂਦਰਾਂ ‘ਤੇ ਮੁਫ਼ਤ ਕਰਵਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮਾਪਿਆਂ ਲਈ ਅਹਿਮ ਸਲਾਹ
ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਘਰ ਵਿੱਚ 0 ਤੋਂ 5 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦਾ ਬੱਚਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਉਸਦਾ ਬਾਲ ਆਧਾਰ ਬਣਵਾਉਣਾ ਇੱਕ ਸਮਝਦਾਰ ਕਦਮ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸਰਕਾਰੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦਾ ਲਾਭ ਲੈਣਾ ਆਸਾਨ ਹੋਵੇਗਾ, ਸਗੋਂ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੌਰਾਨ ਵੀ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ।
ਮੇਰਠ ‘ਸੱਪ ਕਤਲ’ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਖੁਲਾਸਾ, ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਦੱਸੀ ਦੋਹਰੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਦੀ ਕਹਾਣੀ