CNAP Service: ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ’ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਾਲਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਹੋਰ ਆਸਾਨ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਦੂਰਸੰਚਾਰ ਵਿਭਾਗ (DoT) ਨੇ ਨਵਾਂ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਟੈਲੀਕਾਮ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ 1 ਨਵੰਬਰ 2026 ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਸੇਵਾ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਲਿੰਗ ਨੇਮ ਪ੍ਰੈਜ਼ੈਂਟੇਸ਼ਨ (CNAP) ਸੇਵਾ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਹੂਲਤ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੋਬਾਈਲ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇਨਕਮਿੰਗ ਕਾਲ ਆਉਣ ’ਤੇ ਫੋਨ ਨੰਬਰ ਦੇ ਨਾਲ ਕਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਨਾਂ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਅਣਜਾਣ ਨੰਬਰਾਂ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਾਲਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸਰਕਾਰੀ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਟੈਲੀਕਾਮ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਦਾਤਾ 4G ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਨਵੀਂ ਤਕਨੀਕ ਵਾਲੇ ਵਾਇਰਲੈੱਸ ਨੈੱਟਵਰਕਾਂ ’ਤੇ CNAP ਸੇਵਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਹੂਲਤ ਯੋਗ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਮਿਲੇਗੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਚਾਲੂ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, 2G, 3G ਅਤੇ ਪਬਲਿਕ ਸਵਿੱਚਡ ਟੈਲੀਫੋਨ ਨੈੱਟਵਰਕ ’ਤੇ ਇਸ ਸੇਵਾ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਫੈਸਲਾ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰਕੇ ਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਨਵੀਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਤਹਿਤ ਕਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦਾ ਨਾਂ ਕਾਲਿੰਗ ਲਾਈਨ ਆਈਡੈਂਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ (CLI) ਦੇ ਨਾਲ ਦਿਖਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਮੌਜੂਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਫੋਨ ਦੀ ਸਕ੍ਰੀਨ ’ਤੇ ਕਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦਾ ਨੰਬਰ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। CNAP ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨੰਬਰ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਂ ਵੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਹੋ ਸਕੇਗਾ। ਜੇਕਰ ਕਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦਾ ਨੰਬਰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮੋਬਾਈਲ ਦੀ ਕਾਂਟੈਕਟ ਲਿਸਟ ਵਿੱਚ ਸੇਵ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਪਭੋਗਤਾ ਨੂੰ ਉਸੇ ਸੇਵ ਕੀਤੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਕਾਲ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗੀ। ਜਦਕਿ ਅਣਜਾਣ ਘਰੇਲੂ ਨੰਬਰਾਂ ਲਈ ਨਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਬੰਧਤ ਟੈਲੀਕਾਮ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਗਾਹਕ ਡੇਟਾਬੇਸ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਵੇਰਵਿਆਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਜਾਵੇਗੀ।
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਲਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਲਈ ਵੱਖਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਜਿਹੀਆਂ ਕਾਲਾਂ ਸਕ੍ਰੀਨ ’ਤੇ ‘ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਲ’ ਵਜੋਂ ਦਿਖਾਈਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਟੈਲੀਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨਜ਼ ਨਿਯਮ, 2026 ਦੇ ਨਿਯਮ 48(1) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਿਯਮ ਤਹਿਤ ਸਬੰਧਤ ਅਧਿਕਾਰਤ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕਾਲਿੰਗ ਲਾਈਨ ਆਈਡੈਂਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦਿਖਾਉਣ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਛੇੜਛਾੜ ਰੋਕਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨੇ ਹੋਣਗੇ।
ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਦੀ ਨਿੱਜਤਾ ਅਤੇ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਿਆਂ ਟੈਲੀਕਾਮ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ‘ਸਿਕਿਓਰਿਟੀ-ਬਾਇ-ਡਿਜ਼ਾਈਨ’ ਪਹੁੰਚ ਅਪਣਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਕਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦਾ ਨਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਕੁਐਰੀ-ਰਿਸਪਾਂਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਕਾਲ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਨਹੀਂ ਰੱਖੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨੈੱਟਵਰਕ, ਡੇਟਾਬੇਸ ਅਤੇ ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਰੱਖਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ CNAP ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਬੇਨਤੀਆਂ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸੰਭਾਲਿਆ ਜਾ ਸਕੇ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ’ਤੇ ਮਾੜਾ ਅਸਰ ਨਾ ਪਵੇ।
ਇਸ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਕਾਰੋਬਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਕਾਲਾਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਗਾਹਕਾਂ ਲਈ ਵੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਗਾਹਕ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਨਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਆਪਣੀ ਪਸੰਦ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਨਾਂ ਦਿਖਾ ਸਕਣਗੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨਾਂ ਦਾ ਟ੍ਰੇਡਮਾਰਕ ਰਜਿਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਰਜਿਸਟਰਡ ਹੋਣਾ ਜਾਂ ਵਸਤੂਆਂ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਟੈਕਸ (GST) ਪੋਰਟਲ ’ਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਨਾਂ ਵਜੋਂ ਦਰਜ ਹੋਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ CNAP ਸੇਵਾ ਰਾਹੀਂ ਕਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਪਛਾਣ ਦਿਖਾਉਣ ਦੇ ਨਾਲ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲੇਗਾ।