ਨਵੀਂ ਦਿਲੀ: ਭਾਰਤੀ ਥਲਸੇਨਾ ਦੀ ਦੱਖਣੀ ਕਮਾਂਡ ਨੇ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮੋਸ ਸੁਪਰਸੋਨਿਕ ਕ੍ਰੂਜ਼ ਮਿਸਾਈਲ ਦਾ ਸਫਲ ਯੁੱਧ-ਸਮਰੂਪ ਪ੍ਰੀਖਣ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸੈਨਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਤਕਨੀਕੀ ਮੁਲਾਂਕਣ ਨਹੀਂ ਸੀ ਬਲਕਿ ਯੁੱਧ ਵਰਗੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਮਿਸਾਈਲ ਦੀ ਅਸਲੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਮਿਸਾਈਲ ਨੇ 3457.44 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟੇ ਦੀ ਗਤੀ ਨਾਲ ਉਡਾਨ ਭਰੀ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੀਟਰ ਦੇ ਸਰਕੁਲਰ ਐਰਰ ਪ੍ਰੋਬੇਬਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਹੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਭੇਦਿਆ। ਸੈਨਾ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਦੀ ਪ੍ਰਿਸੀਜ਼ਨ ਸਟ੍ਰਾਈਕ ਸਮਰੱਥਾ ਅਤੇ ਆਤਮਨਿਰਭਰਤਾ ਦਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ‘ਬੈਟਲ ਰੈਡੀ ਭਾਰਤ’ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਪਲ ਦੱਸਿਆ।
ਬ੍ਰਹਮੋਸ ਆਰਗਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਵਿਕਸਿਤ ਇਹ ਮਿਸਾਈਲ ਭਾਰਤ-ਰੂਸ ਦਾ ਸਾਂਝਾ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਬ੍ਰਹਮਪੁਤ੍ਰ ਅਤੇ ਮਾਸਕਵਾ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੱਖਰਾਂ ਤੋਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। 1998 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 2005 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਨੌਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸੰਸਕਰਣ ਦੀ ਰੇਂਜ 290 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਮਿਸਾਈਲ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਕੰਟਰੋਲ ਰੀਜੀਮ ਦੀਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਕਾਰਨ ਸੀਮਿਤ ਰੱਖੀ ਗਈ ਸੀ।
ਬੀਜੇਪੀ ਦਾ ਹਮਲਾ ਲਾਲੂ ਦੀ ਹਵੇਲੀ ਨੂੰ ਲੂਟ-ਖਸੋਟ ਦੀ ਸੰਪਤੀ ਕਰਾਰ
2016 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ MTCR ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਦੀ ਰੇਂਜ ਵਧਾਈ ਗਈ। ਪਹਿਲਾਂ 450-500 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਰੇਂਜ ਵਾਲਾ ਵਧਾਇਆ ਗਿਆ ਸੰਸਕਰਣ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ 2017 ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਸਫਲ ਪ੍ਰੀਖਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 2025 ਵਿੱਚ 800 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਰੇਂਜ ਵਾਲੇ ਕੌਂਬੈਟ ਲਾਂਗ ਰੇਂਜ ਸੰਸਕਰਣ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦਰਸਾਈ ਜਿਸਦਾ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਮਈ 2025 ਵਿੱਚ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ‘ਸਿੰਦੂਰ’ ਦੌਰਾਨ ਅਸਲੀ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋਂ ਹੋਈ। ਇਹ ਮਿਸਾਈਲ ਜ਼ਮੀਨ, ਸਮੁੰਦਰ, ਹਵਾ ਅਤੇ ਪਨਡੁੱਬੀ ਤੋਂ ਲਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਤਿੰਨਾਂ ਹੀ ਸੈਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਾਜ਼ਾ ਸੰਸਕਰਣ ਵਿੱਚ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੁਧਾਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਹੁਣ ਇਸਦੀ ਰੇਂਜ 800 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੱਕ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਤਟ ਤੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰ ਵੀ ਇਸਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ 3000 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਭਾਰ ਵਾਲੀ ਮਿਸਾਈਲ ਹੁਣ 1200-1500 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਤੱਕ ਹਲਕੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਤੇਜਸ ਵਰਗੇ ਹਲਕੇ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਵੀ ਇਸਨੂੰ ਲੈ ਸਕਣਗੇ ਜਦਕਿ Su-30MKI ਇੱਕੋ ਵਾਰ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਮਿਸਾਈਲਾਂ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਰੈਣ ਬਸੇਰੇ ‘ਚ ਲਗੀ ਭਿਆਨਕ ਅੱਗ 2 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਦਰਦਨਾਕ ਮੌ.ਤ
ਇੰਜਣ ਅਤੇ ਫਿਊਲ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵੱਡੇ ਸੁਧਾਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਮੋਡੀਫਾਈਡ ਰੈਮਜੈਟ ਇੰਜਣ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਫਿਊਲ ਟੈਂਕ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਇਹ 15 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਉਚਾਈ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਿਰਫ਼ 10 ਮੀਟਰ ਦੀ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਉਚਾਈ ‘ਤੇ ਵੀ ਉਡਾਨ ਭਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਰਡਾਰ ਨਿਗਰਾਨੀ ਤੋਂ ਬਚਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਹੈ। ਟਾਰਗੇਟਿੰਗ ਸੀਕਰ, ਬੂਸਟਰ ਅਤੇ ਏਅਰਫ੍ਰੇਮ ਹੁਣ ਭਾਰਤੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਸਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਸੀ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਮਿਸਾਈਲ ਡੁਅਲ ਰੋਲ ਸਮਰੱਥਾ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨ-ਆਧਾਰਿਤ ਠਿਕਾਣਿਆਂ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਹਮੋਸ ਦਾ ਨਵਾਂ ਸੰਸਕਰਣ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਬਲਕਿ ਆਤਮਨਿਰਭਰਤਾ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਉੱਚਾਈ ਦਾ ਵੀ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਸਫਲ ਪ੍ਰੀਖਣ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਦੀ ਸਟੀਕ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਅੱਗੇ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਹੈ।
