Bharuch Gujarat Reactor Blast : ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਭਰੂਚ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੁਖਦਾਈ ਘਟਨਾ ਵਾਪਰੀ ਹੈ। ਭਰੂਚ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸਾਇਖਾ (Saykha) ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ‘ਸਿੰਜਿਲ ਫਾਰਮਾਕੇਮ’ (Sinjil Pharmachem) ਨਾਮਕ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਿਐਕਟਰ ਫਟਣ ਕਾਰਨ ਪੰਜ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਵਿੱਚ ਛੇ ਹੋਰ ਕਰਮਚਾਰੀ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨੇੜਲੇ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਰਾਤ ਅਤੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਸਵੇਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ‘ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨੇਸ਼ਨ’ (hydrogenation) ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੌਰਾਨ ਰਿਐਕਟਰ ਵਿੱਚ ਧਮਾਕਾ ਹੋਇਆ। 15 ਕਿਲੋਲੀਟਰ ਸਮਰੱਥਾ ਵਾਲੇ ਇਸ ਰਿਐਕਟਰ ਦੇ ਮਲਬੇ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਅਹਾਤੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਤੱਕ ਜਾ ਡਿੱਗੇ। ਧਮਾਕੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ‘ਮਿਥਾਈਲੀਨ ਡਾਈਕਲੋਰਾਈਡ’ (MDC) ਗੈਸ ਦੇ ਲੀਕ ਹੋਣ ਅਤੇ ਧੂੜ ਦੇ ਗੁਬਾਰ ਕਾਰਨ ਕਰਮਚਾਰੀ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ। ਧਮਾਕਾ ਇੰਨਾ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ 15 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਘੇਰੇ ਤੱਕ ਸੁਣਾਈ ਦਿੱਤੀ।
ਘਟਨਾ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਮਿਲਦਿਆਂ ਹੀ ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ ਅਤੇ ਰਾਹਤ ਤੇ ਬਚਾਅ ਕਾਰਜ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ। ਮ੍ਰਿਤਕਾਂ ਦੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਿਵਲ ਹਸਪਤਾਲ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ, ਜਦਕਿ ਜ਼ਖ਼ਮੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿੱਜੀ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ।
ਵਾਗਰਾ (Vagra) ਦੇ ਸਾਇਖਾ GIDC (ਗੁਜਰਾਤ ਉਦਯੋਗਿਕ ਵਿਕਾਸ ਨਿਗਮ) ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇਹ ਕੰਪਨੀ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਥੇ 53 ਲੋਕ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਕਾਰਨ ਪੂਰੇ GIDC ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੜਕੰਪ ਮੱਚ ਗਿਆ। ਪੁਲਿਸ, ਗੁਜਰਾਤ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕੰਟਰੋਲ ਬੋਰਡ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਤੇ ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਸਮੇਤ ਸਬੰਧਤ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਹਾਦਸੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਪੀੜਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਪੱਕੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਅਤੇ ਠੇਕੇ ‘ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਜ਼ਦੂਰ, ਦੋਵੇਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, 30 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਮੰਗਲੁਰੂ ਵਿੱਚ ‘ਮੰਗਲੌਰ ਰਿਫਾਈਨਰੀ ਐਂਡ ਪੈਟਰੋਕੈਮੀਕਲਜ਼ ਲਿਮਿਟੇਡ’ (MRPL) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਧਮਾਕਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉੱਥੇ ਅੱਗ ਲੱਗ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਘਟਨਾ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਿਅਕਤੀ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਜਿਸ ਦੀ ਪਛਾਣ ਰਾਜੇਸ਼ ਬੈਪਟਿਸਟ ਵਜੋਂ ਹੋਈ ਹੈ—ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਪਲਾਂਟ ਦੇ ਅੰਦਰ ਮੌਜੂਦ ਸੀ—ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਲਗਭਗ 35 ਫੀਸਦੀ ਤੱਕ ਸੜ ਗਿਆ ਸੀ। ਪੁਲਿਸ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਨੇੜਲੇ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਨੇੜਲੇ ਕੁਝ ਘਰਾਂ ਦੀਆਂ ਖਿੜਕੀਆਂ ਅਤੇ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਵੀ ਟੁੱਟ ਗਏ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਸਥਾਨਕ ਵਸਨੀਕਾਂ ਵਿੱਚ ਦਹਿਸ਼ਤ ਫੈਲ ਗਈ।
