ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ: ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰਬੰਦ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚਰਚਾ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਉਠਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਉੱਚ-ਪੱਧਰੀ ਵਫ਼ਦ J. D. Vance ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਾਰਤਾ ਵਿੱਚ ਉਠੇਗੀ ਰਿਹਾਈ ਦੀ ਮੰਗ
ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, United States ਈਰਾਨ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਵਿੱਚ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਛੇ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਰਿਹਾਅ ਕਰੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਲਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, White House ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ।
U.S. Department of State ਨੇ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਈਰਾਨ ਦਾ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ ਨਾਲ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਦਾ ਲੰਮਾ ਇਤਿਹਾਸ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਹੋਰ ਵੇਰਵੇ ਸਾਂਝੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ।
ਕੌਣ ਹਨ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰਬੰਦ ਅਮਰੀਕੀ?
ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਛੇ ਅਮਰੀਕੀ Iran ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਾਰੇ ਨਾਂ ਜਨਤਕ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਗਏ।
- ਕਾਮਰਾਨ ਹੇਕਮਤੀ
ਇੱਕ ਈਰਾਨੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਕਾਰੋਬਾਰੀ, ਜੋ ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਹ 2025 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਈਰਾਨ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ।
- ਰੇਜ਼ਾ ਵਲੀਜ਼ਾਦੇਹ
ਪਹਿਲਾਂ Radio Farda ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਰਹੇ ਵਲੀਜ਼ਾਦੇਹ ਨੂੰ 2024 ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ “ਦੁਸ਼ਮਣ ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ” ਦੇ ਦੋਸ਼ ਵਿੱਚ 10 ਸਾਲ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਹੈ।
ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਕੈਦੀ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਤਹਿਰਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ Evin Prison ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਗਏ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕੈਦੀਆਂ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
IRGC ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਤੇ ਦੋਸ਼
ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, Islamic Revolutionary Guard Corps (IRGC) ਵੱਲੋਂ ਕਈ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਸੰਸਥਾ ‘ਤੇ ਅਕਸਰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਦਬਾਅ ਲਈ ਵਰਤਣ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਲੱਗਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।
ਵੱਡੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮਨੁੱਖੀ ਮਾਮਲਾ
ਇਹ ਗੱਲਬਾਤ ਸਿਰਫ ਕੈਦੀਆਂ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗੀ। ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ, ਯੂਰੇਨੀਅਮ ਭੰਡਾਰ ਅਤੇ Strait of Hormuz ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮਸਲੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਗੇ।
ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰਬੰਦ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਇੱਕ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਜਟਿਲ ਕੂਟਨੀਤਿਕ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵਾਰਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ।