ਨੈਸ਼ਨਲ ਡੈਸਕ: ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਵਿਲੱਖਣ ਪਛਾਣ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਮਣਿਕਰਨ ਘਾਟੀ ਦੇ ਪਿਨੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਹੀ ਸਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀ ਰਸਮ ਅੱਜ ਤੱਕ ਨਿਭਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਕਿਸੇ ਦਾ ਧਿਆਨ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚਦੀ ਹੈ। ਸਾਵਣ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਦੌਰਾਨ ਇੱਥੇ ਵਿਆਹੀਆਂ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਪੰਜ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਰਤ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਕਾਂਤਵਾਸ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਥਾਨਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਘਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀਆਂ। ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਰਸਮ ਦੌਰਾਨ ਕੱਪੜੇ ਨਾ ਪਹਿਨਣ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਆਇਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਉੱਨ ਜਾਂ ਰੇਸ਼ਮ ਦੇ ਪਤਲੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾ ਕੇ ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਇਹ ਵਰਤ ਨਿਭਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ਪੌਰਾਣਿਕ ਕਥਾ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਦੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਿੰਡ ‘ਤੇ ਕਰੂਰ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦਾ ਅੱਤਿਆਚਾਰ ਸੀ, ਜੋ ਸੁੰਦਰ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵਿਆਹੀਆਂ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਸਨ। ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ‘ਤੇ ਰੱਖਿਅਕ ਦੇਵੀ ਲਾਹੁਆ ਘੋਂਟ ਨੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਘਟਨਾ ਦੀ ਯਾਦ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਨਾਲ ਇਹ ਰਸਮ ਅੱਜ ਵੀ ਨਿਭਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੰਜ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਲਈ ਵੀ ਕਈ ਨਿਯਮ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਮਾਸ ਅਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਬਾਹਰੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਾਖਲੇ ‘ਤੇ ਵੀ ਰੋਕ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਸਥਾਨਕ ਲੋਕ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਧਾਰਮਿਕ ਆਸਥਾ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਪੁਰਖਿਆਂ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਪਰੰਪਰਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
ਨੋਟ: ਇਸ ਪਰੰਪਰਾ ਬਾਰੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਰਿਵਾਜ ਵਜੋਂ ਹੀ ਦੇਖਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਸਰਵਸੰਮਤ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੱਥ ਵਜੋਂ।
‘ਕਾਂਗਰਸ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮਲਿਕਾਰਜੁਨ ਖੜਗੇ ਨੇ X ‘ਤੇ ਪੋਸਟ ਸਾਂਝੀ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ…