“9 ਤੋਂ 5” ਦਾ ਅਸਲ ਮਤਲਬ ਕੀ ਹੈ? ਜਾਣੋ ਇਸ ਮਸ਼ਹੂਰ ਟਰਮ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਹਾਣੀ

2 weeks पहले

ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਜਦੋਂ ਵੀ ਕੋਈ “9 ਤੋਂ 5” ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਤੁਰੰਤ ਸਵੇਰੇ 9 ਵਜੇ ਦਫ਼ਤਰ ਜਾਣਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ 5 ਵਜੇ ਘਰ ਆਉਣਾ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ 8 ਘੰਟਿਆਂ ਦੀ ਡਿਊਟੀ ਸਮਝਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਹਕੀਕਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ “9 ਤੋਂ 5” ਦੀ ਸਮਝ ਅਕਸਰ ਅਧੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਅਸਲ ਵਿੱਚ, “9 ਤੋਂ 5” ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਦਿਨ ਵਿੱਚ 9 ਘੰਟੇ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਰੀ ਅਤੇ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ 5 ਦਿਨ ਕੰਮ ਕਰਨਾ। ਇਸ 9 ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਖਾਣੇ ਦੀ ਛੁੱਟੀ ਅਤੇ ਛੋਟੀਆਂ ਬ੍ਰੇਕਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਅਸਲ ਤਨਖਾਹ ਵਾਲਾ ਉਤਪਾਦਕ ਕੰਮ ਲਗਭਗ 8 ਘੰਟਿਆਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੂਰੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਦਾ ਇੱਕ ਮਿਆਰੀ ਮਾਡਲ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਿਆ।

ਕਿਵੇਂ ਹੋਈ ਸ਼ੁਰੂਆਤ?

19ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਕਾਫ਼ੀ ਖ਼ਰਾਬ ਸੀ। ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਅਤੇ ਖਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਦਿਨ ਦੇ 10 ਤੋਂ 16 ਘੰਟੇ ਤੱਕ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਛੇ ਜਾਂ ਸੱਤ ਦਿਨ ਡਿਊਟੀ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਦੂਰ ਯੂਨੀਅਨਾਂ ਨੇ ਨਾਅਰਾ ਦਿੱਤਾ — “8 ਘੰਟੇ ਕੰਮ, 8 ਘੰਟੇ ਆਰਾਮ, 8 ਘੰਟੇ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਲਈ।”

READ ALSO :102 ਕਰੋੜ ਦੇ ਸੋਨਾ ਤਸਕਰੀ ਮਾਮਲੇ ‘ਚ ਅਦਾਕਾਰਾ ਰਾਣਿਆ ਰਾਓ ਵਿਰੁੱਧ PMLA ਤਹਿਤ ਚਾਰਜਸ਼ੀਟ ਦਾਇਰ

1886 ਦੇ ਹੇਮਾਰਕੇਟ ਅੰਦੋਲਨ ਵਰਗੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੇ ਕੰਮ ਦੇ ਘੰਟੇ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਲਹਿਰ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕੀਤਾ। 1926 ਵਿੱਚ ਉਦਯੋਗਪਤੀ Henry Ford ਨੇ ਆਪਣੀ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ 40 ਘੰਟਿਆਂ ਦਾ ਹਫ਼ਤਾ (5 ਦਿਨ × 8 ਘੰਟੇ) ਲਾਗੂ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਇਨਕਲਾਬੀ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ।

ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 1938 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ Franklin D. Roosevelt ਨੇ Fair Labor Standards Act ਪਾਸ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਕਾਨੂੰਨ ਅਧੀਨ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਕੰਮ ਦੇ ਘੰਟਿਆਂ ਦੀ ਸੀਮਾ, ਓਵਰਟਾਈਮ ਤਨਖਾਹ ਅਤੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਉਜਰਤ ਨੂੰ ਨਿਯਮਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 1940 ਤੱਕ 40-ਘੰਟਿਆਂ ਦਾ ਹਫ਼ਤਾ ਅਧਿਕਾਰਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮਿਆਰੀ ਬਣ ਗਿਆ।

“9 ਤੋਂ 5” ਨਾਮ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੋਇਆ?

ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਰਵਾਇਤ ਸੀ ਕਿ ਕਰਮਚਾਰੀ ਸਵੇਰੇ 9 ਵਜੇ ਆਉਂਦੇ, ਇੱਕ ਘੰਟੇ ਦੀ ਦੁਪਹਿਰ ਦੀ ਛੁੱਟੀ ਲੈਂਦੇ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ 5 ਵਜੇ ਤੱਕ ਕੰਮ ਕਰਦੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 9 ਘੰਟੇ ਬਿਤਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਤਨਖਾਹ 8 ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਮਿਲਦੀ ਸੀ। ਇਹ ਮਾਡਲ ਅਮਰੀਕੀ ਦਫ਼ਤਰ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਿਆ।

1980 ਵਿੱਚ ਗਾਇਕਾ Dolly Parton ਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗੀਤ 9 to 5 ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਫਿਲਮ 9 to 5 ਦਾ ਥੀਮ ਗੀਤ ਸੀ। ਇਸ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ Jane Fonda, Lily Tomlin ਅਤੇ ਡੌਲੀ ਪਾਰਟਨ ਨੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕੀਤੀ। ਗੀਤ ਬਿਲਬੋਰਡ ਚਾਰਟ ‘ਤੇ ਨੰਬਰ 1 ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ ਅਤੇ ਅੱਜ ਵੀ ਮਜ਼ਦੂਰ ਵਰਗ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ “9 ਤੋਂ 5” ਦੀ ਧਾਰਣਾ

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ “9 ਤੋਂ 5” ਸ਼ਬਦ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਆਈਟੀ, ਕਾਰਪੋਰੇਟ, ਬੈਂਕਿੰਗ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀਆਂ ਵਿੱਚ। ਲੋਕ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਮੈਂ 9 ਤੋਂ 5 ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।” ਪਰ ਇੱਥੇ ਵੀ ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਦਿਨ ਦੇ ਘੰਟਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ 5 ਦਿਨਾਂ ਦੇ 40 ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਮਾਡਲ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।

“9 ਤੋਂ 5” ਸਿਰਫ਼ ਸਵੇਰੇ 9 ਤੋਂ ਸ਼ਾਮ 5 ਵਜੇ ਤੱਕ ਦੀ ਡਿਊਟੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਪੂਰੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਦੇ ਮਿਆਰੀ ਢਾਂਚੇ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ—ਜੋ ਮਜ਼ਦੂਰ ਅੰਦੋਲਨਾਂ ਦੀ ਲੰਬੀ ਲੜਾਈ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸੁਧਾਰਾਂ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ। ਇਹ ਟਰਮ ਅੱਜ ਵੀ ਕੰਮਕਾਜੀ ਜੀਵਨ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਢੰਗ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬਦਲ ਰਹੇ ਹਨ।

Aam Aadmi Party ਦੇ ਸਰਪੰਚ ਕਤਲ ਮਾਮਲੇ ‘ਚ ਵੱਡੀ ਕਾਮਯਾਬੀ, ਸਾਥੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ