ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ (ਦੈਨਿਕ ਸਵੇਰਾ): ਭੋਪਾਲ ਦੇ ਏਮਜ਼ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਿਲ ਦਹਿਲਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਘਟਨਾ ਵਾਪਰੀ, ਜਿੱਥੇ ਬਲੱਡ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾ ਰਹੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾ ਬੱਚੇ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਦੋਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਨਰਸ ਨੇ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਫਾਰਮਾਲਿਨ ਦਾ ਟੀਕਾ ਲਗਾ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਬਾਇਓਪਸੀ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਸੰਭਾਲਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਾਗਸੇਵਾਨੀਆ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਐਫਆਈਆਰ ਦਰਜ ਕਰਕੇ ਦੋ ਨਰਸਿੰਗ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਏਮਜ਼ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਪਸ਼ਟ ਹੋਇਆ ਕਿ ਬੱਚੇ ਦੀ ਮੌਤ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਫਾਰਮਾਲਿਨ ਦੇ ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਗਲਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚਣ ਕਾਰਨ ਹੋਈ। ਸਾਰਥਕ ਯਾਦਵ, ਜੋ ਸਾਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬੀਨਾ ਤਹਿਸੀਲ ਦੇ ਕੋਰਜਾ ਪਿੰਡ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, 15 ਦਸੰਬਰ 2025 ਨੂੰ ਏਮਜ਼ ਭੋਪਾਲ ਦੇ ਬਾਲ ਚਿਕਿਤਸਾ ਵਾਰਡ-2 ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉਹ ਬੀ-ਸੈੱਲ ਐਕਿਊਟ ਲਿੰਫੋਬਲਾਸਟਿਕ ਲਿਊਕੇਮੀਆ (ਬੀ-ਏਐਲ) ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਸੀ। ਐਫਆਈਆਰ ਮੁਤਾਬਕ, 16 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਬੋਨ ਮੈਰੋ ਐਸਪੀਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਬਾਇਓਪਸੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਤਹਿ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਕਿ ਨਰਸਿੰਗ ਅਫਸਰ ਅਨੁਕਾ ਗੁਜਰਾਤੀ 10 ਮਿਲੀਲੀਟਰ ਦੀ ਸਰਿੰਜ ਵਿੱਚ ਫਾਰਮਾਲਿਨ ਵਾਰਡ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਆਈ ਸੀ।
ਐਫਆਈਆਰ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੈ ਕਿ ਫਾਰਮਾਲਿਨ ਇੱਕ “ਖਤਰਨਾਕ ਰਸਾਇਣਕ ਤਰਲ” ਹੈ ਜੋ ਬਾਇਓਪਸੀ ਦੇ ਨਮੂਨਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਏਮਜ਼ ਭੋਪਾਲ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ‘ਤੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਕਿ ਹਾਲਾਂਕਿ ਬਾਇਓਪਸੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ਫਾਰਮਾਲਿਨ ਨਾਲ ਭਰੀ ਸਰਿੰਜ ਨਾ ਤਾਂ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਰੱਖੀ ਗਈ।
- ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ:
ਇੱਕ ਨਰਸ ਨੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਬਿਸਤਰੇ ਦੇ ਕੋਲ ਫਾਰਮਾਲਿਨ ਭਰੀ ਸਰਿੰਜ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ। - ਗਲਤ ਵਰਤੋਂ:
17 ਦਸੰਬਰ ਦੀ ਸਵੇਰ, ਜਦੋਂ ਬੱਚੇ ਦੀ ਨਾੜੀ ਲਾਈਨ ਬੰਦ ਹੋਈ, ਡਿਊਟੀ ’ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਨਰਸ ਮਧੂਬਾਲਾ ਨੇ ਬਿਨਾਂ ਲੇਬਲ ਜਾਂਚੇ ਉਸੇ ਸਰਿੰਜ ਨਾਲ IV ਕੈਨੂਲਾ ਫਲੱਸ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। - ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ:
ਬੱਚੇ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਨਰਸ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਤਰਲ IV ਫਲੱਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪਰ ਨਰਸ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। - ਨਤੀਜਾ:
ਫਾਰਮਾਲਿਨ ਨਾੜੀ ਰਾਹੀਂ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਨਾਲ ਬੱਚਾ ਤੁਰੰਤ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸਨੂੰ PICU ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ CPR ਅਤੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਇਲਾਜ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਸਵੇਰੇ 8:45 ਵਜੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਜਾਂਚ ਦੇ ਨਤੀਜੇ
- ਏਮਜ਼ ਭੋਪਾਲ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ:
ਬੱਚੇ ਦੀ ਮੌਤ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਫਾਰਮਾਲਿਨ ਦੇ ਟੀਕੇ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਪਾਈ ਗਈ। - ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ:
- ਨਰਸ ਮਧੂਬਾਲਾ: ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਚੇਤਾਵਨੀਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਗਲਤ ਟੀਕਾ ਲਗਾਇਆ।
- ਨਰਸ ਅਨੁਕਾ ਗੁਜਰਾਤੀ: ਖਤਰਨਾਕ ਰਸਾਇਣ ਬਿਸਤਰੇ ਦੇ ਕੋਲ ਛੱਡਣ ਦੀ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਕੀਤੀ।
- ਕਾਰਵਾਈ:
ਦੋਵੇਂ ਨਰਸਾਂ ਨੂੰ ਏਮਜ਼ ਨੇ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਅਪਰਾਧਿਕ ਮਾਮਲਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਕਾਨੂੰਨੀ ਪੱਖ
ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਦੋਵੇਂ ਨਰਸਾਂ ’ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਨਿਆਇ ਸੰਹਿਤਾ ਦੀ ਧਾਰਾ 106(1) ਅਤੇ 286 ਤਹਿਤ ਕੇਸ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਅਤੇ ਖਤਰਨਾਕ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਗਲਤ ਹੈਂਡਲਿੰਗ ਨਾਲ ਮੌਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ।
Sarthak death case